നവചരിത്രവാദം:
പാഠത്തിന്റെ ചരിത്രപരത, ചരിത്രത്തിന്റെ പാഠപരത 2
സൈനുദ്ദീൻ മന്ദലാംകുന്ന്
നവചരിത്രവാദത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിൽ ഏതാനും പ്രമുഖരായ പണ്ഡിതരുടെ കഠിനാധ്വാനമുണ്ട്. അവരിൽ പ്രമുഖനായ സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക ലോകത്തേക്കൊരു പ്രവേശിക.
നവചരിത്രവാദത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് പിന്നിൽ ഏതാനും പ്രമുഖരായ പണ്ഡിതരുടെ കഠിനാധ്വാനമുണ്ട്. അവരെ താഴെ പറയുന്ന പ്രകാരം വിശദമായി പരിശോധിക്കാം.
സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിന്റെ സൈദ്ധാന്തിക ലോകം
നവചരിത്രവാദത്തിന്റെ അമരക്കാരനായ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് ഈ മേഖലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ വ്യക്തിയാണ്. ഷേക്സ്പിയർ പഠനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവന്ന മാറ്റങ്ങൾ വിപ്ലവകരമായിരുന്നു. ‘Renaissance Self-Fashioning’ (1980) എന്ന തന്റെ കൃതിയിലൂടെ നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലെ മനുഷ്യർ എങ്ങനെയാണ് തങ്ങളുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ അക്കാലത്തെ അധികാര വ്യവസ്ഥകൾക്കനുസൃതമായി രൂപപ്പെടുത്തിയത് എന്ന് അദ്ദേഹം കാണിച്ചുതന്നു.
സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിന്റെ ‘Renaissance Self-Fashioning: From More to Shakespeare’ (1980) എന്ന കൃതി ‘ന്യൂ ഹിസ്റ്റോറിസിസം’ (New Historicism) എന്ന സാംസ്കാരിക പഠനശാഖയുടെ അടിസ്ഥാനശിലകളിലൊന്നായാണ് പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ പ്രമുഖരായ വ്യക്തിത്വങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്തുകൊണ്ട്, ‘വ്യക്തിത്വം’ എന്നത് സ്വതന്ത്രമായി ഉണ്ടാകുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് അധികാരത്തിന്റെ സ്വാധീനത്താൽ ബോധപൂർവ്വം നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഈ ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെ വാദിക്കുന്നു.
അധികാരവും വ്യക്തിത്വവും
ഈ കൃതിയിലെ പ്രധാന ആശയങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
സെൽഫ് ഫാഷനിംഗ് (Self-Fashioning) എന്ന ഒരു ആശയം വികസിപ്പിച്ച് ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് വ്യക്തിത്വത്തെ അധികാരരൂപങ്ങൾ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു വ്യക്തി തന്റെ സാമൂഹിക പദവി, മതം, രാഷ്ട്രീയം എന്നിവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ സ്വന്തം വ്യക്തിത്വത്തെയും പെരുമാറ്റത്തെയും വേഷവിധാനങ്ങളെയും ബോധപൂർവ്വം വാർത്തെടുക്കുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് ‘സെൽഫ് ഫാഷനിംഗ്’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിൽ വ്യക്തിത്വം എന്നത് ജനിക്കുമ്പോഴേ ലഭിക്കുന്ന ഒന്നായല്ല, മറിച്ച് നിരന്തരം പരിഷ്കരിക്കപ്പെടേണ്ട ഒരു ‘കലാരൂപം’ ആയാണ് പരിഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്.
വ്യക്തികൾക്ക് അവരുടെ ഇഷ്ടത്തിനനുസരിച്ച് സ്വയം രൂപപ്പെടാൻ കഴിയില്ല എന്ന് ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് നിരീക്ഷിക്കുന്നു. അക്കാലത്തെ അധികാര കേന്ദ്രങ്ങൾ (ഭരണകൂടം, സഭ, കുടുംബം) നിശ്ചയിക്കുന്ന പരിധിക്കുള്ളിൽ നിന്നുകൊണ്ട് മാത്രമേ ഒരാൾക്ക് സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളൂ. അധികാരം എങ്ങനെയാണ് മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക വികാരങ്ങളെപ്പോലും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹം ഇതിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
‘അപരൻ’ എന്ന സങ്കല്പം (The Construction of an Alien)
തങ്ങളുടെ വ്യക്തിത്വം ഉറപ്പിക്കാൻ നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലെ മനുഷ്യർ പലപ്പോഴും ഒരു ‘അപരനെ’ (Alien/Other) സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. അതായത്, “ഞാൻ ആരാണ്?” എന്ന് നിർവ്വചിക്കുന്നതിനേക്കാൾ “ഞാൻ ആരല്ല” എന്ന് കാണിക്കാനാണ് അവർ ശ്രമിച്ചത്.
കത്തോലിക്കർക്ക് പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റുകാരും, യൂറോപ്യർക്ക് ആഫ്രിക്കക്കാരും അല്ലെങ്കിൽ തദ്ദേശവാസികളും ഇത്തരം ‘അപരർ’ ആയിരുന്നു.
ഈ അപരനെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിലൂടെയോ തള്ളിക്കളയുന്നതിലൂടെയോ ആണ് തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക വ്യക്തിത്വത്തെ അവർ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരുന്നത്.
ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് ഈ ആശയങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാൻ പ്രധാനമായും ആറ് വ്യക്തികളുടെ ജീവിതവും രചനകളും പരിശോധിക്കുന്നു:
അതിൽ ആദ്യത്തേത് സർ തോമസ് മോർ (Sir Thomas More) ആണ്: സഭയോടും രാജാവിനോടുമുള്ള കൂറുകൾക്കിടയിൽ വ്യക്തിത്വം എങ്ങനെ സംഘർഷഭരിതമാകുന്നു എന്ന് മോറിലൂടെ ഗ്രീൻ ബ്ലാറ്റ് വിശദീകരിക്കുന്നു.
മതപരമായ അധികാരത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുമ്പോഴും മറ്റൊരു തരം ഭാഷാപരമായ സെൽഫ് ഫാഷനിംഗ് എങ്ങനെ നടക്കുന്നു എന്ന് വില്യം ടൈൻഡേൽ (William Tyndale) നെ മുൻനിർത്തി അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു.
കൊട്ടാര രാഷ്ട്രീയവും പ്രണയവും എങ്ങനെ കവിതകളിലൂടെ രൂപപ്പെടുന്നു എന്ന് സർ തോമസ് വ്യാറ്റ് (Sir Thomas Wyatt) ന്റെ കവിതകളെ പഠനവിധേയമാക്കി അദ്ദേഹം പരിശോധിക്കുന്നു.
എഡ്മണ്ട് സ്പെൻസർ (Edmund Spenser) തന്റെ വിഖ്യാതമായ ‘ഫെയറി ക്വീൻ’ എന്ന കൃതിയിലൂടെ എലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുടെ അധികാരത്തെ എങ്ങനെ മഹത്വവൽക്കരിക്കുന്നു എന്ന് ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് വിശദീകരിക്കുന്നു.
സാമൂഹിക നിയമങ്ങളെ ലംഘിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന കഥാപാത്രങ്ങളിലൂടെ അധികാരത്തോടുള്ള കലഹത്തെ ക്രിസ്റ്റഫർ മാർലോ (Christopher Marlowe) യുടെ കൃതികൾ വെച്ചാണ് അദ്ദേഹം പഠനവിധേയമാക്കുന്നത്.
വില്യം ഷേക്സ്പിയർ (William Shakespeare) ന്റെ ‘ഒഥല്ലോ’ (Othello) പോലുള്ള നാടകങ്ങളിലൂടെ വ്യക്തിത്വം എങ്ങനെ തകരുന്നുവെന്നും നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം വിശകലനം ചെയ്യുന്നു.
സബ് വേർഷൻ ആൻഡ് കണ്ടെയിൻമെന്റ് (Subversion and Containment)
അധികാരത്തെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന പ്രവണതകൾ (Subversion) ഉണ്ടാകാമെങ്കിലും, ആത്യന്തികമായി അധികാരം അതിനെ തടയുകയോ (Containment) അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം നിലനിൽപ്പിനായി ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ് ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിന്റെ മറ്റൊരു നിരീക്ഷണം. അതായത്, നവോത്ഥാന കാലത്തെ കലയും സാഹിത്യവും വെറും ഭാവനകളല്ല, മറിച്ച് അധികാരത്തിന്റെ ഉപകരണങ്ങൾ കൂടിയായിരുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ, സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിന്റെ ഈ കൃതി ചരിത്രത്തെ കേവലം വസ്തുതകളുടെ പട്ടികയായല്ല, മറിച്ച് സംസ്കാരം, അധികാരം, സാഹിത്യം എന്നിവയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ ഇഴചേരലായാണ് കാണുന്നത്. മനുഷ്യൻ തന്റെ സ്വത്വത്തെ സ്വയം നിർമ്മിക്കുന്നവനല്ല, മറിച്ച് സാഹചര്യങ്ങളാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നവനാണ് എന്ന വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ സത്യമാണ് അദ്ദേഹം ഇതിലൂടെ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്.
ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിന്റെ രീതികളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് ‘അനേക്ഡോട്ട്’ (Anecdote) ഉപയോഗിച്ചുള്ള വിശകലനമാണ്. ഒരു സാഹിത്യകൃതി ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിന് മുൻപ്, ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ആർക്കും അത്ര അറിയപ്പെടാത്ത ഒരു ചെറിയ സംഭവം വിവരിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം തുടങ്ങും. ഈ ലഘുസംഭവം എങ്ങനെയാണ് അക്കാലത്തെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സത്യങ്ങളിലേക്ക് വെളിച്ചം വീശുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു. ഗാരി ഗിൽമോർ (Gary Gilmore) എന്ന പ്രതിയുടെ വധശിക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസ് ഉദാഹരണമായി എടുത്തുകൊണ്ട്, മാധ്യമങ്ങളും സാഹിത്യവും എങ്ങനെയാണ് ചരിത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹം ‘Towards a Poetics of Culture’ എന്ന ലേഖനത്തിൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിന്റെ നവചരിത്രവാദ (New Historicism) സമീപനത്തിലെ ഏറ്റവും ആകർഷകമായ വിശകലന തന്ത്രമാണ് ‘അനേക്ഡോട്ട്’ (Anecdote) അഥവാ ലഘു സംഭവവിവരണങ്ങൾ. ചരിത്രത്തിന്റെ വിസ്മൃതകോണുകളിൽ കിടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ സംഭവത്തെ മുൻനിർത്തി ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ മുഴുവൻ സാംസ്കാരിക രാഷ്ട്രീയത്തെയും വിശകലനം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്. ഗാരി ഗിൽമോറിന്റെ കേസാണ് ഇതിന് അദ്ദേഹം പിൻബലമാക്കുന്നത്. ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് തന്റെ ‘Towards a Poetics of Culture’ എന്ന പ്രബന്ധത്തിൽ ഗാരി ഗിൽമോറിന്റെ കേസിനെക്കുറിച്ച് നടത്തുന്ന നിരീക്ഷണങ്ങൾ താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ചുരുക്കിയെഴുതാം:
എന്താണ് ഗാരി ഗിൽമോർ അനേക്ഡോട്ട്?
1977-ൽ അമേരിക്കയിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട പ്രതിയായിരുന്നു ഗാരി ഗിൽമോർ. പത്തുവർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം അമേരിക്കയിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ പോകുന്ന ആദ്യ വധശിക്ഷയായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ ഗിൽമോർ തന്റെ ശിക്ഷയ്ക്കെതിരെ അപ്പീൽ നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു. തന്നെ വധിക്കാൻ അദ്ദേഹം സർക്കാരിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഈ സംഭവം ഒരു വലിയ മാധ്യമ സർക്കസ്സായി മാറി. ഈ സംഭവത്തെയാണ് ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് തന്റെ പഠനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
അക്കാലത്തെ മാധ്യമങ്ങളെയും സാഹിത്യത്തെയും ഈ സംഭവം വളരെയേറെ സ്വാധീനിച്ചു. ഗിൽമോറിന്റെ വധശിക്ഷ വെറുമൊരു നിയമപരമായ കാര്യമല്ലായിരുന്നു എന്ന് ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് നിരീക്ഷിക്കുന്നു. പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരനായ നോർമൻ മെയ്ലർ (Norman Mailer) ഈ സംഭവത്തെ ആസ്പദമാക്കി ‘The Executioner’s Song’ എന്ന പുസ്തകം എഴുതി. ഇവിടെ സാഹിത്യം ചരിത്രത്തെ കേവലം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുകയല്ല, മറിച്ച് ആ ചരിത്രസംഭവത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
ഒരു കാലഘട്ടത്തിലെ അധികാരവും കലയും മാധ്യമങ്ങളും തമ്മിൽ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഊർജ്ജത്തെ (Social Energy) ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് ഇവിടെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഗിൽമോറിന്റെ മരണം ഒരു ‘കമ്മോഡിറ്റി’ (Commodity) ആയി എങ്ങനെ വിപണനം ചെയ്യപ്പെട്ടു എന്നും അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു.
പാഠവും പശ്ചാത്തലവും (Text and Context)
സാധാരണ ചരിത്രകാരന്മാർ ചരിത്രത്തെ ‘പശ്ചാത്തല’മായും (Background) സാഹിത്യത്തെ ‘പാഠ’മായും (Text) കാണുന്നു. എന്നാൽ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് ഈ വേർതിരിവിനെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ഗാരി ഗിൽമോറിന്റെ വധശിക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കോടതി രേഖകൾ, മാധ്യമ വാർത്തകൾ, നോർമൻ മെയ്ലറുടെ നോവൽ എന്നിവയെല്ലാം ഒരേ സാംസ്കാരിക വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായാണ് അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.
സാഹിത്യം സമൂഹത്തിന് പുറത്തുള്ള ഒന്നല്ല, മറിച്ച് ചരിത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുകയും അവയാൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒന്നാണെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു.
അനേക്ഡോട്ടിന്റെ പ്രസക്തി
എന്തിനാണ് ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് ഇത്തരമൊരു ചെറിയ സംഭവം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്? ഇതിലൂടെ ചരിത്രത്തിന്റെ ബഹുസ്വരത എന്ന ആശയമാണ് അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. വലിയ രാജാക്കന്മാരുടെയോ യുദ്ധങ്ങളുടെയോ കഥയല്ല ചരിത്രം; മറിച്ച് ഗാരി ഗിൽമോറിനെപ്പോലെയുള്ള വ്യക്തികളുടെ ജീവിതത്തിലെ ചെറിയ ചലനങ്ങളും ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഒരു സമൂഹത്തിലെ നിയമം, മതം, കല എന്നിവ എങ്ങനെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു എന്ന് കാണിക്കാൻ ഈ ലഘുസംഭവം ഒരു ‘കിളിവാതിൽ’ പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്ന് അദ്ദേഹം സമർത്ഥിക്കുന്നു.
ചുരുക്കത്തിൽ ഗാരി ഗിൽമോറിന്റെ ഉദാഹരണത്തിലൂടെ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്, നമ്മുടെ വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനങ്ങളും (ഗിൽമോർ മരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചത് പോലെ) സാംസ്കാരികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വലിയ ഘടനകളാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നവയാണ് എന്നാണ്. സാഹിത്യം ഈ നിർമ്മാണ പ്രക്രിയയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, അതിൽ സജീവമായി ഇടപെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ചരിത്രം എന്നത് ഒരു രേഖീയമായ പാതയല്ല, മറിച്ച് അസംഖ്യം അനേക്ഡോട്ടുകൾ ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന ഒരു വലിയ സാംസ്കാരിക ശൃംഖലയാണ്. ഇത്തരം സൈദ്ധാന്തിക രൂപീകരണങ്ങളാണ് പിൽക്കാലത്ത് ഏകശിലാത്മകമായ ചരിത്രബോധത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ചതും പ്രാന്തവത്കൃതരായ സമൂഹങ്ങളുടെ, അസന്നിഹിതമാക്കപ്പെട്ട സ്വത്വങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിനും ആവിഷ്കാരങ്ങൾക്കും മുഖ്യധാരയിലേക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിച്ചതും.
തുടരും…