ദിവ്യപ്രണയത്തിന്റെ അഗ്നി, ദിവ്യജ്ഞാനത്തിന്റെ ലഹരി

ഉറവിടം തേടുന്ന പ്രണയാതുരമായ പുല്ലാങ്കുഴൽ നാദം: ഭാഗം: 5

മസ്നവി പരിഭാഷയും വ്യാഖ്യാനവും തുടരുന്നു….

മൗലാനാ ജലാലുദ്ദീൻ റൂമി(റ):
മൊഴിമാറ്റം, വ്യാഖ്യാനം: സൈനുദ്ദീൻ മന്ദലാംകുന്ന്

മസ്നവി ശരീഫിന്റെ പ്രാരംഭ വരികളായ ‘നെയ്‌നാമ’യിലെ (പുല്ലാങ്കുഴലിന്റെ വിലാപം) ഏറ്റവും ഉദാത്തമായ 10 മുതൽ 13 വരെയുള്ള നാല് ഈരടികളാണ് ഇവിടെ നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഭൗതിക-ആത്മീയ തലങ്ങളിൽ ഒരുപോലെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട ഈ വരികളെ പരമ്പരാഗത സ്വൂഫി പണ്ഡിതന്മാരും ആധുനിക പണ്ഡിതരും എങ്ങനെ വിലയിരുത്തുന്നു എന്ന് പരിശോധിക്കുന്നത് റൂമി(റ) യുടെ ദർശനത്തിന്റെ ആഴം മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കും.

آتش عشق است كاندر نى فتاد
جوشش عشق است كاندر مى فتاد
It is the fire of Love that is in the reed,
it is the fervour of Love that is in the wine.
പുല്ലാങ്കുഴലിൽ വീണിരിക്കുന്നത് പ്രണയത്തിന്റെ അഗ്നിയത്രെ,
വീഞ്ഞിൽ തിളച്ചു മറിയുന്നത് പ്രണയത്തിന്റെ ആവേശമത്രെ.

പുല്ലാങ്കുഴലിൽ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്ന ആ നാദം വെറും കാറ്റല്ല, അത് പ്രണയത്തിന്റെ തീയാണ്. അതുപോലെ മദ്യത്തിൽ കാണുന്ന ലഹരിയും തിളപ്പും പ്രണയത്തിന്റെ ആവേശം തന്നെയാണ്.
ഇവിടെ ‘നെയ്’ (പുല്ലാങ്കുഴൽ) എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് യഥാർത്ഥ ആശിക്കിനെയാണ് (ദിവ്യപ്രണയിയെ). ഇലാഹിൽ നിന്ന് വേർപെട്ട വിരഹത്താൽ ഉരുകുന്ന മനുഷ്യ ഹൃദയത്തിൽ നിന്നാണ് ആ വിലാപം ഉയരുന്നത്. ‘മെയ്’ (വീഞ്ഞ്) എന്നത് കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് പരമമായ സത്യത്തെയാണ് (മഹ്ബൂബ്/അല്ലാഹു). അല്ലാഹുവിന്റെ സ്നേഹം പ്രപഞ്ചത്തിൽ മുഴുവൻ ലഹരിയായി നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു. പ്രണയമില്ലെങ്കിൽ ഈ പ്രപഞ്ചത്തിന് നിലനിൽപ്പില്ല.
സമകാലിക സ്വൂഫി വ്യാഖ്യാതാവ് അങ്കാരവി ഈ വരിയെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് ‘അസ്മാഉൽ ഹുസ്ന’ (ദിവ്യനാമങ്ങൾ) പ്രപഞ്ചത്തിൽ വെളിപ്പെടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ്. പുല്ലാങ്കുഴലിൽ ഊതുന്ന കാറ്റ് കേവലം ഭൗതിക വായുവല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യനിൽ അല്ലാഹു ഊതിയ ദിവ്യ ചൈതന്യമാണ് (റൂഹ്). പ്രപഞ്ചത്തിലെ സർവ്വ ചരാചരങ്ങളിലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പ്രണയത്തിന്റെ (ഇശ്ക്) ബാഹ്യരൂപമാണ് വീഞ്ഞിന്റെ നുര.
അശ്റഫലി ഥാനവി(റ) യുടെ വ്യാഖ്യാനപ്രകാരം, പൂർണ്ണനായ മനുഷ്യൻ (ഇൻസാനെ കാമിൽ) അല്ലാഹുവിനോടുള്ള തീവ്രപ്രണയം കാരണം പ്രപഞ്ചത്തിലെ മറ്റെല്ലാറ്റിനോടും വിരക്തനായി തീരുന്നു. പുല്ലാങ്കുഴലിന്റെ നാദം കേൾവിക്കാരനിൽ ആത്മീയ ഉണർവ്വുണ്ടാക്കുന്നത് അതിൽ ‘ഇശ്ഖിന്റെ തീ’ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ്. വീഞ്ഞിന്റെ ലഹരിയേക്കാൾ ഉദാത്തമാണ് ആത്മീയ ജ്ഞാനത്തിന്റെ (മഅ്‌രിഫത്ത്) ലഹരി. ഈ വരികളെ ജാവേദ് മുജദ്ദിദി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് നോക്കുക:
റൂമി ഇവിടെ പേർഷ്യൻ കവിതയിലെ പരമ്പരാഗത പ്രതീകങ്ങളായ ‘നെയ്’ (പുല്ലാങ്കുഴൽ), ‘മെയ്’ (വീഞ്ഞ്) എന്നിവയെ തികച്ചും മൗലികമായ ഒരു ആവിഷ്കാരത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു. സെക്യുലർ നിരൂപകർ ഇതിനെ കലയുടെയും സർഗ്ഗാത്മകതയുടെയും ഉറവിടമായി കാണുന്നു. കവിതയും സംഗീതവും കേവലമായ അഭ്യാസങ്ങളല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ തീവ്രമായ വികാരങ്ങളുടെയും ആത്മപ്രകാശനത്തിന്റെയും ഉൽപ്പന്നമാണ് എന്നതിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണിത്.
മാനുഷികമായ ഏകാന്തതയുടെയും വിരഹത്തിന്റെയും (Alienation) സാർവലൗകിക പ്രതീകമായാണ് സെക്യുലർ നിരൂപകർ ഇതിനെ കാണുന്നത്. മനുഷ്യൻ അനുഭവിക്കുന്ന ആന്തരിക ശൂന്യതയെയും ദുഃഖത്തെയും സംഗീതത്തിലൂടെയും കലയിലൂടെയും മാത്രമേ സുഖപ്പെടുത്താൻ കഴിയൂ. പുല്ലാങ്കുഴലിന്റെ സംഗീതം മനുഷ്യർക്കിടയിലെ വംശീയവും മതപരവുമായ എല്ലാ ‘മറകളെയും’ ഭേദിച്ച് അവരെ ഒന്നാക്കുന്നു എന്നാണ് ആധുനിക നിരൂപകർ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്.

സ്വന്തം കൂട്ടുകാരനിൽ നിന്നോ ജന്മനാട്ടിൽ നിന്നോ അകന്നുപോയ ഏവർക്കും പുല്ലാങ്കുഴൽ ഒരു ഉറ്റ സുഹൃത്താണ്. അതിന്റെ സംഗീതം കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ വിരഹദുഃഖത്തിന്റെ മൂടുപടങ്ങൾ ഒന്നൊന്നായി നീങ്ങിപ്പോകുന്നു. ആത്മാവ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉറവിടമായ അല്ലാഹുവിൽ നിന്നും വേർപെട്ടാണ് ഈ ഭൂമിയിൽ കഴിയുന്നത്. ഈ വിരഹവേദന അനുഭവിക്കുന്ന ഏതൊരു ആത്മാവിനും റൂമി(റ) യുടെ വരികൾ വലിയ ആശ്വാസമാണ്. ആ സംഗീതം കേൾക്കുമ്പോൾ ഭൗതികലോകത്തിന്റെ മറകൾ നീങ്ങി ആത്മാവ് ഉണരുന്നു.

نى حريف هر كه از يارى بريد
پرده هايش پرده هاى ما دريد
The reed is the comrade of every one who has been parted from a friend: its strains pierced our hearts.
തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരിൽ നിന്നും വേർപിരിഞ്ഞ ഏതൊരുവന്റെയും കൂടെയുള്ളവനാണ് (കൂട്ടുകാരനാണ്) പുല്ലാങ്കുഴൽ.
അതിന്റെ രാഗങ്ങൾ നമ്മുടെ (ഹൃദയത്തിന്റെ) മറകളെ കീറിമുറിച്ചിരിക്കുന്നു.

സ്വന്തം കൂട്ടുകാരനിൽ നിന്നോ ജന്മനാട്ടിൽ നിന്നോ അകന്നുപോയ ഏവർക്കും പുല്ലാങ്കുഴൽ ഒരു ഉറ്റ സുഹൃത്താണ്. അതിന്റെ സംഗീതം കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ വിരഹദുഃഖത്തിന്റെ മൂടുപടങ്ങൾ ഒന്നൊന്നായി നീങ്ങിപ്പോകുന്നു.
ആത്മാവ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉറവിടമായ അല്ലാഹുവിൽ നിന്നും വേർപെട്ടാണ് ഈ ഭൂമിയിൽ കഴിയുന്നത്. ഈ വിരഹവേദന അനുഭവിക്കുന്ന ഏതൊരു ആത്മാവിനും റൂമി(റ) യുടെ വരികൾ വലിയ ആശ്വാസമാണ്. ആ സംഗീതം കേൾക്കുമ്പോൾ ഭൗതികലോകത്തിന്റെ മറകൾ നീങ്ങി ആത്മാവ് ഉണരുന്നു.
പ്രമുഖ സ്വൂഫി വ്യാഖ്യാതാവായ അങ്കാരവി ഈ വരികളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്: ”ഇവിടെ ‘ഹരീഫ്’ എന്ന വാക്കിന് ഒരേസമയം സുഹൃത്ത് എന്നും എതിരാളി (Rival) എന്നും അർത്ഥമുണ്ട്. അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് അകന്നുപോയ ആത്മാവിന് പുല്ലാങ്കുഴലിന്റെ നാദം ഒരു സുഹൃത്താണ്. പുല്ലാങ്കുഴലിന്റെ ‘പർദ’ (രാഗങ്ങൾ / സംഗീത ശ്രുതികൾ) മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ ലൗകികമായ ‘പർദകളെ’ (അഹംഭാവം, ഭൗതിക ചിന്തകൾ എന്ന മൂടുപടങ്ങൾ) കീറിമുറിക്കുന്നു.”
വിരഹവേദന അനുഭവിക്കുന്ന ഒരു യഥാർത്ഥ സാധകന് (അന്വേഷകന്) മാത്രമേ റൂമി(റ) യുടെ വരികളുടെ പൊരുൾ മനസ്സിലാകൂ. ഈ വരികൾ കേൾക്കുമ്പോൾ ഹൃദയത്തിലെ കപടതയുടെയും ഭൗതിക മോഹങ്ങളുടെയും മറകൾ നീങ്ങുകയും, അല്ലാഹുവിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള ആത്മീയ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നാണ് അശ്റഫലി ഥാനവി(റ) ഈ വരികളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്.

പുല്ലാങ്കുഴൽ ഒരേസമയം വിഷവുമാണ്, അമൃതുമാണ്. ലൗകിക സുഖങ്ങളിൽ മുഴുകിയവർക്ക് അതൊരു വിഷമാണ്; കാരണം അത് ഭൗതികതയുടെ നിരർത്ഥകതയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആത്മീയ ഉന്നതി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതൊരു അമൃതാണ്, അത് അവരെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
ഈ വരികൾക്ക് ഖ്വാജാ അയ്യുബ് പാർസയും അങ്കാരവിയും നൽകിയ വ്യാഖ്യാനം ഇപ്രകാരമാണ്:
”പുല്ലാങ്കുഴൽ ഒരേസമയം വിഷവും അമൃതുമാണ് (സഹ്ര് വ തർയാഖ്). ഭൗതിക സുഖങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നവന്റെ നഫ്സിനെ (അഹംഭാവത്തെ) അത് ഇല്ലാതാക്കുന്നു എന്നതിനാൽ അതവന് വിഷമാണ് (അല്ലെങ്കിൽ ലൗകിക ആഗ്രഹങ്ങൾക്ക് അതൊരു അറുതി വരുത്തുന്നു). എന്നാൽ ആത്മാവിന്റെ തലത്തിൽ അതൊരു അമൃതാണ്, അത് ആത്മാവിന് നിത്യജീവൻ നൽകുന്നു.”

همچو نى زهرى و ترياقى كه ديد
همچو نى دمساز و مشتاقى كه ديد
Who ever saw a poison and antidote like the reed?
Who ever saw a sympathiser and a longing lover like the reed?
പുല്ലാങ്കുഴലിനെപ്പോലെ വിഷവും അതേസമയം അമൃതും (പ്രതിവിധിയും) ആയ മറ്റെന്തുണ്ട്?
പുല്ലാങ്കുഴലിനെപ്പോലെ ഇത്രയും അടുത്ത സുഹൃത്തും വിരഹബാധിതനുമായ മറ്റാരുണ്ട്?

പുല്ലാങ്കുഴൽ ഒരേസമയം വിഷവുമാണ്, അമൃതുമാണ്. ലൗകിക സുഖങ്ങളിൽ മുഴുകിയവർക്ക് അതൊരു വിഷമാണ്; കാരണം അത് ഭൗതികതയുടെ നിരർത്ഥകതയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ ആത്മീയ ഉന്നതി ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതൊരു അമൃതാണ്, അത് അവരെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
ഈ വരികൾക്ക് ഖ്വാജാ അയ്യുബ് പാർസയും അങ്കാരവിയും നൽകിയ വ്യാഖ്യാനം ഇപ്രകാരമാണ്:
”പുല്ലാങ്കുഴൽ ഒരേസമയം വിഷവും അമൃതുമാണ് (സഹ്ര് വ തർയാഖ്). ഭൗതിക സുഖങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നവന്റെ നഫ്സിനെ (അഹംഭാവത്തെ) അത് ഇല്ലാതാക്കുന്നു എന്നതിനാൽ അതവന് വിഷമാണ് (അല്ലെങ്കിൽ ലൗകിക ആഗ്രഹങ്ങൾക്ക് അതൊരു അറുതി വരുത്തുന്നു). എന്നാൽ ആത്മാവിന്റെ തലത്തിൽ അതൊരു അമൃതാണ്, അത് ആത്മാവിന് നിത്യജീവൻ നൽകുന്നു.”
ഈ വരി ആത്മീയ മാർഗ്ഗത്തിലെ ‘ഫനാ’ (അഹം നിർമൂലനം), ‘ബഖാ’ (അല്ലാഹുവിനെ കൊണ്ട് ശേഷിക്കൽ) എന്നീ അവസ്ഥകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പുല്ലാങ്കുഴലിന്റെ നാദം ലൗകിക ചിന്തകളെ കൊല്ലുന്ന ‘വിഷവും’, ഇലാഹി സാമീപ്യം നൽകുന്ന ‘അമൃതുമാണ്’. അത് ഒരേസമയം അല്ലാഹുവിനോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ‘دمساز’ (കൂട്ടുകാരൻ) ആണ്, എന്നാൽ ഇനിയും ആഴത്തിൽ പ്രണയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ‘مشتاق’ (ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ) കൂടിയാണ് എന്നാണ് സ്വൂഫിയായ അശ്റഫലി ഥാനവി(റ) ഇതിനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്.
കവിതയുടെയും സംഗീതത്തിന്റെയും വൈരുദ്ധ്യാത്മകമായ (Paradoxical) സ്വഭാവത്തെയാണ് ഇത് കാണിക്കുന്നത്. വിരഹദുഃഖം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു എന്നതിനാൽ അത് വേദനാജനകമാണ് (വിഷം), എന്നാൽ ആ വേദന പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഒരു മാധ്യമം ലഭിക്കുന്നു എന്നതിനാൽ അത് വലിയൊരു ആശ്വാസവുമാണ് (അമൃത്). കല മനുഷ്യനെ ഒരേസമയം അസ്വസ്ഥനാക്കുകയും ശാന്തനാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന ആശയത്തിനാണ് ജാവേദ് മുജദ്ദിദിയും മറ്റ് സെക്യുലർ വ്യാഖ്യാതാക്കളും ഊന്നൽ നൽകുന്നത്.

نى حديث راه پر خون مى كند
قصه هاى عشق مجنون مى كند
The reed tells of the Way full of blood
and recounts stories of the passion of Majnun.
പുല്ലാങ്കുഴൽ ചോര ചിന്തിയ ആ പ്രണയത്തിന്റെ വഴിയെക്കുറിച്ചാണ് സംസാരിക്കുന്നത്;
മജ്നൂന്റെ തീവ്രപ്രണയത്തിന്റെ കഥകളാണത് വിവരിക്കുന്നത്.

ആത്മീയ പ്രണയത്തിന്റെ വഴി വളരെ അപകടം പിടിച്ചതും പ്രതിസന്ധികൾ നിറഞ്ഞതുമാണ് (രാഹെ പുർഖൂൻ). പുല്ലാങ്കുഴൽ ആ കഠിനമായ പാതയെക്കുറിച്ചാണ് പാടുന്നത്. മജ്നൂൻ അനുഭവിച്ചതുപോലെയുള്ള തീവ്രമായ പ്രണയത്തിന്റെ കഥകളാണത്.
അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലുള്ള സഞ്ചാരം എളുപ്പമല്ല. അഹംഭാവത്തെയും ലൗകിക ആഗ്രഹങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി ബലി കഴിച്ചാൽ മാത്രമേ പ്രണയത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയിൽ എത്താൻ കഴിയൂ എന്ന് റൂമി(റ) ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
‘രാഹെ പുർഖൂൻ’ (ചോര ചിന്തിയ വഴി) എന്നത് ‘സുലൂകിന്റെ’ (ആത്മീയ യാത്രയുടെ) പ്രയാസങ്ങളെയാണ് കാണിക്കുന്നത്. സ്വന്തം അഹംഭാവത്തിന്റെ ചോര ചിന്തിയാൽ മാത്രമേ ആത്മീയ ഉന്നതി നേടാനാകൂ. മജ്നൂൻ എന്നത് കേവലം ലൈലയുടെ കാമുകനല്ല, മറിച്ച് ഇലാഹി പ്രേമത്തിൽ സ്വന്തം അസ്തിത്വം മറന്ന ‘ഫനാ’ ആയ യഥാർത്ഥ ആഷിക്കിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് എന്നാണ് അങ്കാരവി ഉൾ‌പ്പെടെയുള്ള സമകാലിക സ്വൂഫി വ്യാഖ്യാതാക്കൾ വിശദീകരിക്കുന്നത്. അശ്റഫലി ഥാനവി(റ) പറയുന്നത്; ഇലാഹി മാർഗ്ഗം പൂമെത്തയല്ല, മറിച്ച് പരീക്ഷണങ്ങൾ നിറഞ്ഞതാണ്. മജ്നൂനെപ്പോലെ ഭ്രാന്തമായ (ദിവാൻ) അവസ്ഥയിൽ ദുനിയാവിനെ പൂർണ്ണമായി വെടിയാൻ തയ്യാറുള്ളവർക്കേ റൂഹ് ചോദിക്കുന്ന ആത്മീയ ഉന്നതിയിലെത്താൻ കഴിയൂ എന്ന് പുല്ലാങ്കുഴൽ മനുഷ്യനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
പേർഷ്യൻ പ്രണയകഥകളിലെ മിത്തുകളെ (മജ്നൂന്റെ കഥ) റൂമി(റ) എങ്ങനെ തന്റെ ദർശനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്ന് ജാവേദ് മുജദ്ദിദി വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്. സെക്യുലർ നിരൂപകർ ഇതിനെ മനുഷ്യൻ തന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നടത്തുന്ന കഠിനമായ ത്യാഗങ്ങളുടെയും പോരാട്ടങ്ങളുടെയും പ്രതീകമായി കാണുന്നു. ഏതൊരു മഹത്തായ ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുമുള്ള പാതയും ‘ചോര ചിന്തിയതാണ്’ (ത്യാഗനിർഭരമാണ്) എന്ന് സെക്യുലർ നിരൂപകരും വിലയിരുത്തുന്നു.
വ്യത്യസ്ത പശ്ചാത്തലങ്ങളുള്ള വ്യാഖ്യാതാക്കൾ നൽകുന്ന ഈ വിശദീകരണങ്ങൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലാകുന്നത്, പരമ്പരാഗത സ്വൂഫികൾ റൂമി(റ) യുടെ വരികളിൽ ഇലാഹി രഹസ്യങ്ങളും (ശരീഅത്ത്-ത്വരീഖത്ത്-ഹഖീഖത്ത്) ആത്മാവിന്റെ പ്രയാണവും ദർശിച്ചപ്പോൾ, സെക്യുലർ-അക്കാദമിക ലോകം അതിൽ മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക വിരഹത്തെയും സർഗ്ഗാത്മകതയുടെ സാർവലൗകിക ഭാവത്തെയുമാണ് കണ്ടെത്തിയത്. എന്നാൽ ഈ രണ്ട് ധാരകളും ഒത്തുചേരുന്ന ഒരിടമുണ്ട്; റൂമി(റ) യുടെ വരികൾ കേവലം വാക്കുകളല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യഹൃദയത്തെ പരിവർത്തിപ്പിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു ജീവസ്സുറ്റ ഊർജ്ജമാണെന്ന സത്യം രണ്ട് വിഭാഗവും അടിവരയിട്ട് സമ്മതിക്കുന്നു.

തുടരും…

Leave a ReplyCancel Reply