അബൂ ഹഫ്സ
മധ്യപൂർവ്വേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ (Middle East Politics) സമീപകാലത്തായി രൂപപ്പെട്ടുവരുന്ന പുതിയ സുരക്ഷാ സമവാക്യങ്ങളുടെയും തന്ത്രപരമായ മാറ്റങ്ങളുടെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ചെങ്കടലിലെ പുതിയ സംഘർഷമുഖങ്ങളും മധ്യപൂർവ്വേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ തന്ത്രപരമായ മാറ്റങ്ങളും വിലയിരുത്തുന്ന രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷണം.
മധ്യപൂർവ്വേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപ്രകൃതി അതിവേഗം മാറിമറിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. യമനിലെ ഹൂതി വിമതരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ചെങ്കടലിലും ബാബ് അൽ-മന്ദബ് കടലിടുക്കിലും രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പുതിയ സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ, പ്രാദേശിക ശക്തികളായ ഇറാനും സൗദി അറേബ്യയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത സമവാക്യങ്ങളെയും ആഗോള ഊർജ്ജ സുരക്ഷയെയും ഒരുപോലെ സ്വാധീനിച്ചു തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. പരമ്പരാഗത യുദ്ധമുറകളിൽ നിന്നും മാറി, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക ശക്തികൾ പുതിയൊരു ചേരിചേരലിനും തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾക്കും തയ്യാറെടുക്കുന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചകമാണ് ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ.
വികേന്ദ്രീകൃത സഖ്യങ്ങളും ‘പാവ’ സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ പൊളിച്ചെഴുത്തും
പഴയകാലങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ പ്രാദേശിക സഖ്യങ്ങൾ ഇന്ന് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായിരിക്കുന്നു. ഹൂതികളെ (അൻസറുല്ല) പൂർണ്ണമായും ഇറാന്റെ ഒരു ‘പ്രോക്സി’ (പാവ) മാത്രമായി കാണുന്ന സമീപനം തെറ്റാണെന്ന് സമീപകാല സംഭവങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. ലബനാനിലെ ഹിസ്ബുള്ളയെപ്പോലെ പൂർണ്ണമായും ടെഹ്‌റാന്റെ താല്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാത്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നവരല്ല ഹൂതികൾ; മറിച്ച്, സ്വന്തം ആഭ്യന്തര താല്പര്യങ്ങൾക്കും രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും മുൻഗണന നൽകിക്കൊണ്ട് സ്വന്തം നിലയിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്ന ഒരു ശക്തിയായി അവർ മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇത് ഇറാന് മേഖലയിൽ മേൽക്കൈ നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഹൂതികളുടെ മേലുള്ള നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന ആശങ്കയും ടെഹ്‌റാന് മുന്നിലുണ്ട്.
‘സമാനതകളില്ലാത്ത പ്രതിരോധം’ (Asymmetric Deterrence): റിയാദിന് പകരം സൻആ
സൗദി അറേബ്യയും സഖ്യസേനയും വർഷങ്ങളായി യമനിൽ തുടരുന്ന സൈനിക ഇടപെടലുകൾക്കും ഉപരോധങ്ങൾക്കും ഹൂതികൾ ഇപ്പോൾ പുതിയൊരു മറുതന്ത്രമാണ് പരീക്ഷിക്കുന്നത്. “റിയാദിന് പകരം സൻആ”, “വിമാനത്താവളത്തിന് പകരം വിമാനത്താവളം”, “എണ്ണയ്ക്ക് പകരം എണ്ണ” തുടങ്ങിയ പുതിയ യുദ്ധസമവാക്യങ്ങൾ (New rules of engagement) ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. യമന്റെ മണ്ണ് മാത്രമാണ് യുദ്ധക്കളം എന്ന അവസ്ഥ മാറി, സൗദിയുടെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയും നിർണായക എണ്ണ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ലക്ഷ്യമിടാൻ ഹൂതികൾക്ക് സാധിക്കുന്നു എന്നത് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ കാഴ്ചപ്പാടുകളെയാകെ തലതിരിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ചെങ്കടലും ബാബ് അൽ-മന്ദബ് കടലിടുക്കും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ വാണിജ്യ-ഊർജ്ജ ഇടനാഴികളിൽ ഒന്നാണ്. ഈ പാതയിലുള്ള സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ കേവലം സൗദി-യമൻ പ്രശ്നം എന്നതിലുപരി ആഗോള പ്രശ്നമായി വളർന്നിരിക്കുന്നു. ചൈനയുടെ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകളും, സൗദിയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും ചേർന്ന് സമുദ്ര സുരക്ഷയ്ക്കായി പുതിയ സൈനിക സഖ്യങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഈ തന്ത്രപരമായ കടലിടുക്കുകളിൽ പുതിയ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നാൽ, അത് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഇറാനിയൻ സ്വാധീനത്തെയും തന്ത്രപരമായ ആധിപത്യത്തെയും ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചേക്കാം.
അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലുകളും പുതിയ സമുദ്ര സുരക്ഷാ സഖ്യങ്ങളും
ചെങ്കടലും ബാബ് അൽ-മന്ദബ് കടലിടുക്കും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ വാണിജ്യ-ഊർജ്ജ ഇടനാഴികളിൽ ഒന്നാണ്. ഈ പാതയിലുള്ള സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ കേവലം സൗദി-യമൻ പ്രശ്നം എന്നതിലുപരി ആഗോള പ്രശ്നമായി വളർന്നിരിക്കുന്നു. ചൈനയുടെ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകളും, സൗദിയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും ചേർന്ന് സമുദ്ര സുരക്ഷയ്ക്കായി പുതിയ സൈനിക സഖ്യങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നതും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഈ തന്ത്രപരമായ കടലിടുക്കുകളിൽ പുതിയ സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങൾ നിലവിൽ വന്നാൽ, അത് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഇറാനിയൻ സ്വാധീനത്തെയും തന്ത്രപരമായ ആധിപത്യത്തെയും ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചേക്കാം.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കും യമൻ പ്രതിസന്ധിയും തമ്മിലുള്ള ഇഴപിരിയാത്ത ബന്ധം
ഇറാനും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങളും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സംഭവവികാസങ്ങളും യമനിലെ പ്രതിസന്ധിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഹൂതികൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന പിന്തുണ പിൻവലിക്കപ്പെടുകയോ അവർ പരാജയപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ, അത് ഇറാനുണ്ടാക്കുന്ന തിരിച്ചടി വലുതായിരിക്കും. അമേരിക്കയ്ക്കും സഖ്യകക്ഷികൾക്കും എതിരെയുള്ള തങ്ങളുടെ പ്രതിരോധ നിരയിലെ ഒരു പ്രധാന കണ്ണിയാണ് യമൻ എന്ന് ടെഹ്‌റാൻ തിരിച്ചറിയുന്നുണ്ട്.
ഉപസംഹാരം
മധ്യപൂർവ്വേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയം ഇന്ന് വെറുമൊരു പ്രാദേശിക തർക്കത്തിനപ്പുറം ആഗോള സാമ്പത്തിക-ഊർജ്ജ സുരക്ഷയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന വലിയൊരു ചതുരംഗക്കളമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. സൗദി അറേബ്യയുടെ പരമ്പരാഗത ആധിപത്യ ബോധവും, ഹൂതികളുടെ പുതിയ സൈനിക കരുത്തും, ഇറാന്റെ തന്ത്രപരമായ കണക്കുകൂട്ടലുകളും ഒത്തുചേരുമ്പോൾ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാനം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു വഴിതിരിവിലേക്ക് എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഹൂതികളുടെ മുന്നേറ്റങ്ങളെ തടയാൻ പുതിയ കൂട്ടായ്മകളും നയതന്ത്ര ചർച്ചകളും സജീവമാകുമ്പോൾ, വരുംകാലങ്ങളിൽ മധ്യപൂർവ്വേഷ്യൻ നയതന്ത്രത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം.
(കടപ്പാട്: മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ഐ)
