അധികാരത്തിന്റെയും ആർത്തിയുടെയും ലോകത്ത് മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ വില എന്തെന്ന് ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്ന സഅ്ദി ശിറാസി(റ) യുടെ പ്രശസ്തമായ ക്ലാസിക് കഥ— ഗുലിസ്ഥാൻ കഥകളിലെ ‘ജീവന്റെ വിലയുള്ള പുഞ്ചിരി’ വായിക്കാം…
ഒരു രാജാവിന് കടുത്ത ഒരു രോഗം ബാധിച്ചു. ആ രോഗത്തിന്റെ പേര് പറയുന്നത് മര്യാദയനുസരിച്ച് അനുയോജ്യമല്ല. ഗ്രീക്ക് (യൂനാനി) വൈദ്യന്മാരുടെ സംഘം വിധിച്ചത്, പ്രത്യേക ഗുണങ്ങളുള്ള ഒരു വ്യക്തിയുടെ പിത്താശയം കൊണ്ടല്ലാതെ ഈ വേദന ശമിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നാണ്. അങ്ങനെയുള്ള ഒരാളെ കണ്ടെത്താൻ ഉത്തരവുകൾ പുറപ്പെടുവിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, വൈദ്യന്മാർ പറഞ്ഞ ആ ഗുണങ്ങളെല്ലാം ഒത്തുവരുന്ന ഒരു കർഷകന്റെ മകനെ കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി.
രാജാവ് ആ ആൺകുട്ടിയുടെ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും വിളിപ്പിക്കുകയും, അവർക്ക് അളവറ്റ സമ്പത്ത് നൽകി അവരുടെ സമ്മതം വാങ്ങുകയും ചെയ്തു. രാജാവിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്കായി ഒരു പ്രജയുടെ ചോരയൊഴുക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണെന്ന് ന്യായാധിപൻ ഒരു വിധിപ്രസ്താവവും പുറപ്പെടുവിച്ചു. ആൺകുട്ടിയെ വധിക്കാനുള്ള ദൗത്യമേൽപിക്കപ്പെട്ട ആരാച്ചാർ തയ്യാറായി നിന്നപ്പോൾ, കുട്ടി ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി മന്ദഹസിച്ചു.
രാജാവ് ചോദിച്ചു: “ഇത്രയും ഗുരുതരമായ ഒരു സാഹചര്യത്തിൽ ചിരിക്കാൻ എന്തു കാരണമാണുള്ളത്?”
അതിന് ആ യുവാവ് മറുപടി പറഞ്ഞു: “തന്റെ വിഷമം ന്യായാധിപന്റെ മുമ്പിൽ അവതരിപ്പിക്കാനും ചക്രവർത്തിയോട് നീതി തേടാനും ഒരു മകൻ ആശ്രയിക്കുന്നത് പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും വാത്സല്യത്തെയാണ്. എന്നാൽ ഈ സന്ദർഭത്തിലാകട്ടെ, അച്ഛനും അമ്മയും ഈ ലോകത്തിലെ അല്പമെങ്കിലും ആയുസ്സില്ലാത്ത (ചവറുപോലെയുള്ള) സമ്പത്തിനുവേണ്ടി എന്റെ രക്തം വിട്ടുകൊടുത്തിരിക്കുന്നു. ന്യായാധിപൻ എന്നെ കൊല്ലാൻ വിധിയറിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്റെ നാശത്തിലൂടെ മാത്രമേ തന്റെ ആരോഗ്യം വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന് ചക്രവർത്തി വിശ്വസിക്കുന്നു. സർവ്വോത്തമനായ അല്ലാവിനെയല്ലാതെ എനിക്ക് വേറെ ഒരു ആശ്രയവും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.”
“നിന്റെ കൈയിൽ നിനക്കെതിരെ ഞാൻ ആരുടെ അടുത്ത് പരാതിപ്പെടും? നീതി തേടി ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് തന്നെയാണോ വരേണ്ടത്?”
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് സുൽത്താൻ അസ്വസ്ഥനായി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞുതുടുത്തു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “നിഷ്കളങ്കനായ ഒരുവന്റെ ചോരയൊഴുക്കുന്നതിനേക്കാൾ എനിക്ക് മരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്.”
അദ്ദേഹം ആ യുവാവിന്റെ തലയിലും കണ്ണുകളിലും ചുംബിക്കുകയും അളവറ്റ സമ്പത്ത് സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ ആഴ്ചയിൽത്തന്നെ രാജാവിന്റെ രോഗം ഭേദമായി എന്നാണ് ശ്രുതി.
നൈൽ നദിക്കരയിൽ വെച്ച് ആനയുടെ പാപ്പാൻ ചൊല്ലിയ ഈ ഈരടിയും ഞാൻ ഓർക്കുന്നു:
“നിന്റെ കാലിനു കീഴിലുള്ള ഉറുമ്പിന്റെ അവസ്ഥ നിനക്കറിയാമെങ്കിൽ, ഒരു ആനയുടെ കാലിനു കീഴിലുള്ള നിന്റെ അവസ്ഥയും അതുപോലെ തന്നെയാണ്.”
