സൈനുദ്ദീൻ മന്ദലാംകുന്ന്
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന ദശകങ്ങളിൽ സാഹിത്യ പഠനരംഗത്തും ചരിത്രരചനാരീതി ശാസ്ത്രത്തിലും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന ഒരു ബൃഹത്തായ ചിന്താധാരയാണ് നവചരിത്രവാദം (New Historicism). ചരിത്രത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും അധികാര ബന്ധങ്ങളെയും വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ഒരു ബഹുതല വൈജ്ഞാനിക സമീപനമാണിത്. സാഹിത്യകൃതികളെ അവ രൂപംകൊണ്ട കാലഘട്ടത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് പഠിക്കണമെന്നും, ചരിത്രം എന്നത് വസ്തുനിഷ്ഠമായ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമല്ല മറിച്ച് പാഠപരമായ (Textual) ഒരു നിർമ്മിതിയാണെന്നും നവചരിത്രവാദം അടിവരയിടുന്നു.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന ദശകങ്ങളിൽ സാഹിത്യ പഠനരംഗത്തും ചരിത്രരചനാരീതി ശാസ്ത്രത്തിലും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന ഒരു ബൃഹത്തായ ചിന്താധാരയാണ് നവചരിത്രവാദം (New Historicism). 1980-കളിൽ അമേരിക്കൻ സർവ്വകലാശാലകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കാലിഫോർണിയ സർവ്വകലാശാലയിലെ (Berkeley) പ്രൊഫസറായ സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റിന്റെ (Stephen Greenblatt) നേതൃത്വത്തിലാണ് ഈ സമീപനം രൂപപ്പെട്ടത്. കേവലം ഒരു സാഹിത്യ വിമർശന രീതി എന്നതിലുപരി, ചരിത്രത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും അധികാര ബന്ധങ്ങളെയും വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ഒരു ബഹുതല വൈജ്ഞാനിക സമീപനമാണിത്. സാഹിത്യകൃതികളെ അവ രൂപംകൊണ്ട കാലഘട്ടത്തിലെ സങ്കീർണ്ണമായ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് പഠിക്കണമെന്നും, ചരിത്രം എന്നത് വസ്തുനിഷ്ഠമായ ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമല്ല മറിച്ച് പാഠപരമായ (Textual) ഒരു നിർമ്മിതിയാണെന്നും നവചരിത്രവാദം അടിവരയിടുന്നു.
ഈ ഗവേഷണ പ്രബന്ധം നവചരിത്രവാദത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, അതിന്റെ ദാർശനികമായ അടിത്തറകൾ, പ്രധാന സൈദ്ധാന്തികർ, അത് ചരിത്ര-സാമൂഹിക ശാസ്ത്ര മേഖലകളിൽ ചെലുത്തിയ സ്വാധീനം, പിൽക്കാലത്ത് ഈ ചിന്താധാരയിൽ വന്ന പരിണാമങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനം ലക്ഷ്യമിടുന്നു. സാഹിത്യം എന്നത് ഒരു സ്വതന്ത്രവും പൂർണ്ണവുമായ സങ്കേതമാണെന്ന (Autotelic artifact) നവവിമർശനവാദികളുടെ (New Critics) സങ്കൽപ്പത്തെ നിരാകരിച്ചുകൊണ്ട്, ഓരോ പാഠവും സാംസ്കാരിക ഊർജ്ജത്തിന്റെ വിനിമയങ്ങളിൽ പങ്കുചേരുന്ന ഒന്നാണെന്ന് നവചരിത്രവാദം വാദിക്കുന്നു.
നവചരിത്രവാദത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും ചരിത്രപരമായ പശ്ചാത്തലവും
നവചരിത്രവാദം രൂപപ്പെടുന്നത് പ്രധാനമായും 1950-കളിലും 60-കളിലും സാഹിത്യ പഠനരംഗത്ത് ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന ചില പ്രത്യേക രീതികളോടുള്ള ശക്തമായ പ്രതികരണത്തിലൂടെയാണ്. അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന നവവിമർശനം (New Criticism), രൂപഭദ്രതാവാദം (Formalism) എന്നീ രീതികൾ സാഹിത്യകൃതികളെ അവയുടെ ചരിത്രപരമായ വേരുകളിൽ നിന്നും സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങളിൽ നിന്നും അടർത്തിമാറ്റി ഒരു സ്വതന്ത്ര ലോകമായിട്ടാണ് കണ്ടിരുന്നത്. കൃതിയുടെ അർത്ഥം അതിന്റെ വരികൾക്കുള്ളിൽ തന്നെയാണെന്നും പുറത്തുള്ള യാതൊന്നിനും അതിൽ പങ്കില്ലെന്നുമുള്ള വായനാരീതിയെ നവചരിത്രവാദികൾ “ശൂന്യമായ രൂപഭദ്രതാവാദം” (Empty Formalism) എന്ന് വിളിച്ച് എതിർത്തു.
1980-ൽ സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘Renaissance Self-Fashioning: From More to Shakespeare’ എന്ന പഠനമാണ് നവചരിത്രവാദത്തിന്റെ ഔദ്യോഗികമായ തുടക്കമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. 1982-ൽ ‘Genre’ എന്ന ജേണലിലെ ഉപന്യാസ സമാഹാരത്തിന് നൽകിയ മുഖവുരയിലാണ് അദ്ദേഹം ‘New Historicism’ എന്ന പദം ആദ്യമായി പ്രയോഗിച്ചത്. 1980-കളിലെ ഈ മാറ്റം സാഹിത്യ പഠനത്തിലെ “ചരിത്രത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുപോക്ക്” (Turn to history) ആയി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഈ ചിന്താധാരയുടെ വളർച്ചയിൽ അക്കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾക്കും വലിയ പങ്കുണ്ട്. വിയറ്റ്നാം യുദ്ധാനന്തര കാലഘട്ടത്തിലെ അമേരിക്കൻ അക്കാദമിക് ലോകത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന ഇടതുപക്ഷ ആഭിമുഖ്യമുള്ള ചിന്തകളും, അധികാര ഘടനകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന മനോഭാവവും നവചരിത്രവാദത്തിന്റെ വികാസത്തിന് വളക്കൂറുള്ള മണ്ണൊരുക്കി.
സൈദ്ധാന്തിക അടിത്തറയും സ്വാധീനങ്ങളും
നവചരിത്രവാദം ഒരു ഏകശിലാരൂപമായ സിദ്ധാന്തമല്ല; മറിച്ച് നരവംശശാസ്ത്രം, മാർക്സിസം, മനഃശാസ്ത്രം, ഘടനാവാദാനന്തര ചിന്തകൾ (Post-structuralism) എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള ആശയങ്ങളുടെ ഒരു സങ്കലനമാണ്. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് സ്വാധീനങ്ങൾ മിഷേൽ ഫൂക്കോയുടെയും ക്ലിഫോർഡ് ഗീർട്സിന്റെയുമാണ്.
മിഷേൽ ഫൂക്കോയും അധികാരത്തിന്റെ വിനിമയവും
ഫ്രഞ്ച് ചിന്തകനായ മിഷേൽ ഫൂക്കോയുടെ അധികാരത്തെയും (Power) ജ്ഞാനത്തെയും (Knowledge) കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങളാണ് നവചരിത്രവാദത്തിന് ദാർശനികമായ കരുത്ത് നൽകിയത്. അധികാരം എന്നത് സമൂഹത്തിന്റെ മുകൾത്തട്ടിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് പതിക്കുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് സമൂഹത്തിന്റെ എല്ലാ തലങ്ങളിലും ഒരു ‘കപ്പിലറി’ (Capillary) രീതിയിൽ വിനിമയം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒന്നാണെന്ന് ഫൂക്കോ വാദിച്ചു.
നവചരിത്രവാദത്തെ സ്വാധീനിച്ച മിഷേൽ ഫൂക്കോ, അധികാരത്തിന്റെ (Power) പ്രവർത്തനത്തെ വിശദീകരിക്കാനാണ് ‘കപ്പിലറി’ എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചത്. അധികാരം എന്നത് സമൂഹത്തിന്റെ മുകൾത്തട്ടിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് ഭരണകൂടം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നേതാവ്) മാത്രം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒന്നല്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. മറിച്ച്, ശരീരത്തിലെ സൂക്ഷ്മ രക്തവാഹിനികളിലൂടെ രക്തം പടരുന്നത് പോലെ, അധികാരം സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും താഴെത്തട്ടിലും വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള ദൈനംദിന ഇടപെടലുകളിലും വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്നു. ഈ രീതിയിൽ അധികാരം സമൂഹത്തിലുടനീളം പടർന്നു പന്തലിക്കുന്നതിനെയാണ് ഫൂക്കോ ‘കപ്പിലറി പവർ’ എന്ന് വിളിച്ചത്
ഫൂക്കോയുടെ ചില പ്രധാന ആശയങ്ങൾ നവചരിത്രവാദത്തെ സ്വാധീനിച്ചത് ഇപ്രകാരമാണ്:
എപ്പിസ്റ്റീം (Episteme): ഒരു പ്രത്യേക കാലഘട്ടത്തിൽ അറിവിനെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന നിയമവ്യവസ്ഥയെയാണ് എപ്പിസ്റ്റീം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഓരോ കാലഘട്ടത്തിനും അതിന്റേതായ സത്യസങ്കൽപ്പങ്ങളും യുക്തികളുമുണ്ടാകുമെന്ന് നവചരിത്രവാദികൾ ഇതിലൂടെ മനസ്സിലാക്കി.
ഡിസ്കോഴ്സ് (Discourse – വ്യവഹാരം): അധികാരവും ജ്ഞാനവും വിനിമയം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഭാഷാപരമായ പ്രക്രിയയാണിത്. സാഹിത്യവും നിയമവും വൈദ്യശാസ്ത്രവുമെല്ലാം ഒരേ വ്യവഹാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് നവചരിത്രവാദം വാദിക്കുന്നു.
പാനോപ്റ്റിസിസം (Panopticism): നിരീക്ഷണത്തിലൂടെയും ശിക്ഷയിലൂടെയും അധികാരം വ്യക്തികളെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു (Subject-formation) എന്ന ഫൂക്കോയുടെ നിരീക്ഷണം സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് തന്റെ പഠനങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു.
ക്ലിഫോർഡ് ഗീർട്സും സാന്ദ്രമായ വിവരണരീതിയും (Thick Description)
നരവംശശാസ്ത്രജ്ഞനായ ക്ലിഫോർഡ് ഗീർട്സിന്റെ ‘Thick Description’ എന്ന സങ്കൽപ്പമാണ് നവചരിത്രവാദികൾ സ്വീകരിച്ച മറ്റൊരു പ്രധാന ഉപകരണം. ഒരു പ്രത്യേക സാംസ്കാരിക സംഭവത്തെ കേവലം പുറമേ നിന്ന് വിവരിക്കുന്നതിന് പകരം, അതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മമായ അർത്ഥതലങ്ങളെയും പ്രതീകങ്ങളെയും വിശകലനം ചെയ്യുന്ന രീതിയാണിത്. ചരിത്രപരമായ ഒരു ചെറിയ ‘അനേക്ഡോട്ട്’ (Anecdote – ലഘു സംഭവം) കൊണ്ട് ഒരു വലിയ സംസ്കാരത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുന്ന നവചരിത്രവാദ രീതി ഗീർട്സിനോടുള്ള കടപ്പാടാണ്.
നവചരിത്രവാദത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രമാണങ്ങൾ
നവചരിത്രവാദത്തെ അതിന്റെ പഴയ രൂപങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്ന ചില പ്രധാന തത്വങ്ങളുണ്ട്. ഇവയെ ലൂയിസ് മോൺട്രോസ് (Louis Montrose) “ചരിത്രത്തിന്റെ പാഠപരതയും പാഠങ്ങളുടെ ചരിത്രപരതയും” (The textuality of history and the historicity of texts) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
സാഹിത്യത്തെയും ചരിത്രത്തെയും പുതിയൊരു കാഴ്ചപ്പാടിലൂടെ സമീപിക്കുന്ന നവ ചരിത്രവാദത്തിലെ (New Historicism) പ്രധാന ആശയങ്ങളെ ഇങ്ങനെ സംഗ്രഹിക്കാം.
എല്ലാ കൃതികളും അവയുടെ സാംസ്കാരികവും സാമൂഹികവുമായ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വേരൂന്നിയതാണെന്ന ‘പാഠങ്ങളുടെ ചരിത്രപരത’ (Historicity of Texts) ആണ് ഇതിൽ പ്രധാനം. ചരിത്രത്തെ നമുക്ക് നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയില്ലെന്നും അത് പഴയകാല ലിഖിതങ്ങളിലൂടെയും പാഠങ്ങളിലൂടെയും മാത്രമേ മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്നതുമാണ് ‘ചരിത്രത്തിന്റെ പാഠപരത’ (Textuality of History) എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. സാഹിത്യകൃതികളെയും അക്കാലത്തെ മറ്റ് നിയമരേഖകൾ അല്ലെങ്കിൽ ലഘുലേഖകൾ എന്നിവയെയും ഒരേ പ്രാധാന്യത്തോടെ വായിക്കുന്ന രീതിയെ ‘സമാന്തര വായന’ (Parallel Reading) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. കൂടാതെ, അധികാരം സമൂഹത്തിലുടനീളം വ്യാപിച്ചു കിടക്കുകയാണെന്നും സാഹിത്യം ഈ അധികാര ബന്ധങ്ങളെ (Power Dynamics) പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ചരിത്രം എന്നത് നേർരേഖയിലുള്ള ഒരു പുരോഗതിയല്ല, മറിച്ച് മാറ്റങ്ങളും വേർപെടലുകളും നിറഞ്ഞതാണെന്ന ‘വിഘടനവും ഭിന്നതയും’ (Discontinuity) എന്ന ആശയവും ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, സാഹിത്യവും ചരിത്രവും എങ്ങനെ പരസ്പരബന്ധിതമായി കിടക്കുന്നു എന്നാണ് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഇതിലെ പാഠങ്ങളുടെ ചരിത്രപരത (Historicity of Texts) എന്ന ആശയം എന്താണെന്ന് നോക്കാം:
ഒരു സാഹിത്യകൃതി (Text) ഒരിക്കലും ഒരു ശൂന്യതയിൽ നിന്നല്ല ഉണ്ടാകുന്നത്. അത് എഴുതപ്പെട്ട കാലത്തെ സാമൂഹികവും, രാഷ്ട്രീയവും, സാമ്പത്തികവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ ആ കൃതിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഓരോ സാഹിത്യസൃഷ്ടിയും അത് രൂപപ്പെട്ട കാലഘട്ടത്തിന്റെ ഉൽപ്പന്നമാണ്.
ചരിത്രത്തിന്റെ പാഠപരതയും പാഠങ്ങളുടെ ചരിത്രപരതയും
നവ ചരിത്രവാദത്തിലെ (New Historicism) ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് ആശയങ്ങളാണിവ. അമേരിക്കൻ വിമർശകനായ സ്റ്റീഫൻ ഗ്രീൻബ്ലാറ്റ് ആണ് ഈ പദപ്രയോഗങ്ങൾ ജനകീയമാക്കിയത്. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, സാഹിത്യവും ചരിത്രവും എങ്ങനെ പരസ്പരബന്ധിതമായി കിടക്കുന്നു എന്നാണ് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ഇതിലെ പാഠങ്ങളുടെ ചരിത്രപരത (Historicity of Texts) എന്ന ആശയം എന്താണെന്ന് നോക്കാം:
ഒരു സാഹിത്യകൃതി (Text) ഒരിക്കലും ഒരു ശൂന്യതയിൽ നിന്നല്ല ഉണ്ടാകുന്നത്. അത് എഴുതപ്പെട്ട കാലത്തെ സാമൂഹികവും, രാഷ്ട്രീയവും, സാമ്പത്തികവുമായ സാഹചര്യങ്ങൾ ആ കൃതിയെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഓരോ സാഹിത്യസൃഷ്ടിയും അത് രൂപപ്പെട്ട കാലഘട്ടത്തിന്റെ ഉൽപ്പന്നമാണ്. ഇതിന് ഒരു ഉദാഹരണം പറയാം: ഒ.വി. വിജയന്റെ ഖസാക്കിന്റെ ഇതിഹാസം വായിക്കുമ്പോൾ, അത് എഴുതപ്പെട്ട കാലത്തെ കേരളീയ ഗ്രാമങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങളും അസ്തിത്വവാദ ചിന്തകളും മനസ്സിലാക്കാതെ ആ വായന പൂർണ്ണമാകില്ല. കൃതിക്ക് ഉള്ളതുപോലെ തന്നെ അതിന് പിന്നിലെ ചരിത്രത്തിനും പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്ന് ഈ ആശയം പറയുന്നു. ഇതിനെയാണ് പാഠങ്ങളുടെ ചരിത്രപരത എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഒരു പക്ഷെ ഈ ആശയം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിൽ ഒരു അസ്വാഭാവികതയുമില്ല. എന്നാൽ ചരിത്രത്തിന്റെ പാഠപരത (Textuality of History) എന്ന ആശയം ഉൾക്കൊള്ളാൻ അൽപം പ്രയാസപ്പെടേണ്ടി വരും. കാരണം വസ്തുനിഷ്ഠമെന്നും ആധികാരികമെന്നുമൊക്കെയുള്ള പ്രതീതിയോടെ നാം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ചരിത്രത്തിന് ആഖ്യാനപരമായ സ്വഭാവമാണുള്ളത് എന്നും കർതൃനിഷ്ഠമായ താത്പര്യങ്ങൾ അതിൽ പ്രതിഫലിക്കുമെന്നുമുള്ള വാദം ഒരു പാരഡൈം ശിഫ്റ്റ് തന്നെയാണ്. അഥവാ ചരിത്രം എന്നത് കഴിഞ്ഞുപോയ കാര്യങ്ങളുടെ ഒരു ‘സത്യമായ ഫോട്ടോ’ അല്ല, മറിച്ച് അവയെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുള്ള എഴുതപ്പെട്ട രേഖകളാണ് (Texts) എന്നാണ് ഈ വാദം മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്.
ചരിത്രത്തെ നമുക്ക് നേരിട്ട് പോയി കാണാൻ കഴിയില്ല. പകരം ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ, പുസ്തകങ്ങൾ, നിയമരേഖകൾ തുടങ്ങിയ ‘പാഠങ്ങളിലൂടെ’ മാത്രമേ നമുക്ക് ചരിത്രത്തെ അറിയാൻ കഴിയൂ. ഈ രേഖകൾ എഴുതിയ വ്യക്തിയുടെ താല്പര്യങ്ങളോ മുൻവിധികളോ ആ ചരിത്ര വിവരണത്തിൽ കലരാം. അതിനാൽ ചരിത്രം എന്നത് വസ്തുനിഷ്ഠമായ ഒന്നല്ല, മറിച്ച് പലതരം വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു ‘പാഠം’ മാത്രമാണ്. ഇതാണ് ചരിത്രത്തിന്റെ പാഠപരത എന്ന ആശയത്തിന്റെ ആകെത്തുക.
ചുരുക്കത്തിൽ ചരിത്രം സാഹിത്യത്തെ നിർമ്മിക്കുന്നു എന്നതാണ് ‘പാഠങ്ങളുടെ ചരിത്രപരത’. ചരിത്രം തന്നെയും ഒരുതരം സാഹിത്യം (വിവരണം) പോലെയാണ് എന്നതാണ് ‘ചരിത്രത്തിന്റെ പാഠപരത’. ഈ രണ്ട് ആശയങ്ങളും കൂടിച്ചേരുമ്പോൾ ചരിത്രകാരനും സാഹിത്യകാരനും ഒരേപോലെ ‘കഥ പറയുന്നവർ’ ആയി മാറുന്നു.
തുടരും: