തസ്കിയത്തുന്നഫ്സ്; അഥവാ അഹം ശുദ്ധീകരണം: 4
സൈനുദ്ദീൻ മന്ദലാംകുന്ന്.
ഹൃദയത്തിൽ അല്ലാഹു അല്ലാത്ത ചിന്തകൾ കൊണ്ടുവന്ന് ഹൃദയം ശുദ്ധമാക്കുക എന്നത് എങ്ങനെയാണ് സാധിക്കുക? അതിന് ദുനിയാവിനെ, അഥവാ അല്ലാഹുവല്ലാത്ത മറ്റെല്ലാ സൃഷ്ടികളെയും ശത്രുവായി കാണേണ്ടതുണ്ടോ?
ഒരു വസ്തുവിനെ ശത്രുവായി കരുതുന്നവന്റെ അവസ്ഥയും അതിനെ സ്നേഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെ തന്നെയാണ് (കാരണം രണ്ടുപേരുടെയും ചിന്തകളിൽ ആ വസ്തുവുണ്ട്). അതുകൊണ്ട് ഹൃദയത്തിന്റെ പൂർണ്ണത (അക്മലിയ്യത്ത്) എന്നത്, അല്ലാഹു അല്ലാത്ത മറ്റെല്ലാറ്റിൽ നിന്നും ഹൃദയം പൂർണ്ണമായി മുക്തമാവുക എന്നതാണ്.
ഹൃദയത്തിൽ അല്ലാഹു അല്ലാത്ത ചിന്തകൾ കൊണ്ടുവന്ന് ഹൃദയം ശുദ്ധമാക്കുക എന്നത് എങ്ങനെയാണ് സാധിക്കുക? അതിന് ദുനിയാവിനെ, അഥവാ അല്ലാഹുവല്ലാത്ത മറ്റെല്ലാ സൃഷ്ടികളെയും ശത്രുവായി കാണേണ്ടതുണ്ടോ?
ഒരു വസ്തുവിനെ ശത്രുവായി കരുതുന്നവന്റെ അവസ്ഥയും അതിനെ സ്നേഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെ തന്നെയാണ് (കാരണം രണ്ടുപേരുടെയും ചിന്തകളിൽ ആ വസ്തുവുണ്ട്). അതുകൊണ്ട് ഹൃദയത്തിന്റെ പൂർണ്ണത (അക്മലിയ്യത്ത്) എന്നത്, അല്ലാഹു അല്ലാത്ത മറ്റെല്ലാറ്റിൽ നിന്നും ഹൃദയം പൂർണ്ണമായി മുക്തമാവുക എന്നതാണ്.
ആരോ മഹാനായ അബ്ദുല്ലാഹിബ്നുൽ മുബാറക്(റ) യെ “ഓ, സാഹിദ് (ഇഹലോകവിരക്തനായ മനുഷ്യനേ)” എന്ന് അഭിസംബോധന ചെയ്തു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:
“യഥാർത്ഥ സാഹിദ് ഉമർ ബിൻ അബ്ദിൽ അസീസ് ആണ്. കാരണം ദുനിയാവിലെ സമ്പത്ത് മുഴുവൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈകളിലുണ്ടായിരുന്നു, അതിന്മേൽ അദ്ദേഹത്തിന് പൂർണ്ണ അധികാരവുമുണ്ടായിരുന്നു, എന്നിട്ടും അദ്ദേഹം അതിൽ വിരക്തി കാണിച്ചു. എന്റെ പക്കലാകട്ടെ ഒന്നും തന്നെയില്ല, പിന്നെ എങ്ങനെയാണ് എന്റെ വിരക്തി (സുഹ്ദ്) ശരിയാവുക?”
ആത്മീയ യാത്രയിൽ വിരക്തിയെക്കുറിച്ച് പറയാറുള്ളത് ഇങ്ങനെയാണ്:
“അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് നിന്നെ അകറ്റുന്ന എല്ലാറ്റിനെയും ഉപേക്ഷിക്കലാണ് സുഹ്ദ് (വിരക്തി).”
ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു വ്യക്തിക്ക് (അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഉത്തമനായ മനുഷ്യന്) ദുനിയാവ് പരലോകത്തേക്കുള്ള ഒരു വലിയ സഹായിയും തുണയുമായി മാറുന്നു. പ്രവാചക വചനത്തിലൂടെ ഇതിനെ ഇപ്രകാരം പ്രശംസിച്ചിരിക്കുന്നു:
“ഒരു നല്ല മനുഷ്യന് നല്ല സമ്പത്ത് എന്നത് എത്രയോ ഉത്തമമായ കാര്യമാണ്.”
കാര്യം ഇത്രമാത്രമേയുള്ളൂ, അത് മൗലാനാ റൂമി(റ) തന്റെ കവിതയിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്:
“അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ച് അശ്രദ്ധനാവുക എന്നതാണ് ദുനിയാവ്; അല്ലാതെ വസ്ത്രമോ, വെള്ളിയോ (സമ്പത്തോ), മക്കളോ, ഭാര്യയോ ഉണ്ടാകലല്ല ദുനിയാവ്.”
ദുനിയാവിനോടുള്ള പ്രേമം ഹൃദയത്തിൽ ഇല്ലെങ്കിൽ, അതിനോടുള്ള വിരക്തി ഹൃദയത്തിന്റെ സ്വാഭാവികാവസ്ഥയായി മാറുകയും അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് അല്ലാഹുവിനോടുള്ള സ്നേഹം നിറയുകയും ചെയ്യും. അങ്ങനെ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിയും ദർശനവും വഴി ഹൃദയത്തിന് ആനന്ദം ലഭിക്കുകയും അവനിലേക്ക് തിരിയാനുള്ള ആഗ്രഹം ഹൃദയത്തിൽ ജനിക്കുകയും ചെയ്താൽ, വലിയൊരു സാമ്രാജ്യവും അളവറ്റ സമ്പത്തുമുണ്ടായിട്ടും സുലൈമാൻ നബി(അ) യെപ്പോലെ സ്വയം ഒരു ‘മിസ്കീൻ’ (ദരിദ്രൻ/എളിയവൻ) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാൻ മനുഷ്യന് സാധിക്കും.
“രാജ്യവും സമ്പത്തും ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് പുറന്തള്ളിയതുകൊണ്ടാണ് സുലൈമാൻ നബി സ്വയം എളിയവൻ എന്ന് വിളിച്ചത്.”
“ദിവ്യദർശനം കൊണ്ട് ആർക്കാണോ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചത്, അവന്റെ മുന്നിൽ ഈ ലോകം ഒരു ചത്ത ശവം പോലെ (നിസ്സാരമായി) മാറി.”
“ഈ ലോകവും അതിലെ ആളുകളും ഒരുപോലെ ചതിക്കുന്നവരാണ്, അവരെയൊക്കെക്കൊണ്ടുള്ള ഫലം ശൂന്യമാണ്.”
കപട ലോകത്തിന്റെ വഞ്ചനയും ഹൃദയ ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ ഉപമയും
“ഈ ദുനിയാവ് വഞ്ചനയുടെ ഭവനമാണ് (ദാറുൽ ഗുരൂർ). ഇതിൽ വെളിച്ചം തീയായും, തീ വെളിച്ചമായും തോന്നിപ്പിക്കും.”
“മകനേ! നീ ബന്ധനങ്ങൾ അറുത്തുമാറ്റി സ്വതന്ത്രനാകൂ! എത്രകാലം നീ വെള്ളിയുടെയും സ്വർണ്ണത്തിന്റെയും ബന്ധനങ്ങളിൽ കഴിയാൻ പോവുകയാണ്?”
“ഒന്നോ രണ്ടോ ദിവസത്തെ കാര്യമല്ല ഇത്, ദുനിയാവ് വിശ്വസ്തയല്ല. ആരാണോ ഇതിനെ വെടിഞ്ഞത് അവൻ സമാധാനത്തിലായി.”
“ദുനിയാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതിന്റെ അർത്ഥം സമാധാനം കണ്ടെത്തുക എന്നതാണെന്ന് നീ കേൾക്കൂ, അതിനുശേഷം ശാശ്വത ജീവിതത്തിന്റെ പാനപാത്രത്തിൽ നിന്ന് കുടിക്കൂ.”
ദുനിയാവിനെ വെടിയുക എന്നതുകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത് ദുനിയാവിനോടുള്ള സ്നേഹം ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മുറിഞ്ഞുപോവുക എന്നതാണ്. ഹൃദയത്തിൽ ദുനിയാവിനോടുള്ള സ്നേഹമുണ്ടെങ്കിൽ പിന്നെ ചെയ്യുന്ന യാതൊരുവിധ ആത്മീയ പരിശീലനങ്ങളും (റിയാളത്തുകൾ) ഫലം ചെയ്യില്ല. ഹസ്രത്ത് ശൈഖ് ബുർഹാനുദ്ദീൻ (റ) തന്റെ ‘ഹഷറാത്തുൽ ഹയാത്ത്’ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഒരു ഉദാഹരണത്തിലൂടെ ഈ ആശയം വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്:
“ഒരു കിണറ്റിൽ ഒരു എലി വീണു ചത്തുപോയി എന്ന് വിചാരിക്കുക. അതോടെ കിണറ്റിലെ വെള്ളത്തിന് ദുർഗന്ധം വന്നു. ഇനി ആരെങ്കിലും ആ കിണറ്റിലെ വെള്ളം ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടത് ആ എലിയുടെ ശവം കിണറ്റിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുക്കുക എന്നതാണ്. അതിനുശേഷം നിശ്ചിത അളവ് ബക്കറ്റ് വെള്ളം കോരി ഒഴിവാക്കിയാൽ കിണറ്റിലെ വെള്ളം ശുദ്ധിയാകും.”
“എന്നാൽ, ചീഞ്ഞളിഞ്ഞ ആ എലിയെ കിണറ്റിൽ തന്നെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് കിണറ്റിലെ വെള്ളം മുഴുവൻ കോരിക്കളഞ്ഞാലും കിണർ അശുദ്ധമായിത്തന്നെ തുടരും, അതിന്റെ ദുർഗന്ധം മാറുകയും ഇല്ല!”
ഇതുപോലെ തന്നെയാണ്, ദുനിയാവിനോടുള്ള സ്നേഹം ഹൃദയത്തിൽ വെച്ചുകൊണ്ട് ചെയ്യുന്ന എല്ലാ ആത്മീയ ആചാരങ്ങളും അധ്വാനങ്ങളും പൂർണ്ണമായും വ്യർത്ഥമായിത്തീരും. ഹൃദയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എന്താണോ, അതുതന്നെയാണ് അതിന്റെ ആരാധനാപാത്രം (ഇലാഹ്). അതുകൊണ്ടാണ് പറയപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്:
“നിന്റെ ഹൃദയം എന്തിലാണോ ഒട്ടിനിൽക്കുന്നത് അത് നിന്റെ ഇലാഹല്ല (എന്നാൽ നീ അതിനെ ഇലാഹിനെപ്പോലെ കാണുന്നു); നീ എന്തിന്റെ ബന്ധനത്തിലാണോ, നീ അതിന്റെ അടിമയാണ്.”
ലൗകിക മോഹങ്ങളുടെ ഫലമായി ഹൃദയത്തിൽ പതിഞ്ഞുപോയ വിഭിന്നങ്ങളായ ചിത്രങ്ങളിൽ (ചിന്തകളിൽ) നിന്ന് ഹൃദയത്തിന്റെ താളുകളെ കഴുകി വെടിപ്പാക്കാത്തിടത്തോളം കാലം ഹൃദയ ശുദ്ധീകരണം (തസ്ഫിയത്തെ ഖൽബ്) സാധ്യമല്ല. (Sayyid Muzaffar ali sha, Jawahire Gaib, Nawal Kishore press laknow, Page 350)
സ്വഹാബികളുടെ മാതൃകയും വിശുദ്ധ ഖുർആൻ സൂക്തങ്ങളും
മഹത്തുക്കളായ സ്വഹാബികളും താബിഉകളും ഹൃദയ ശുദ്ധീകരണത്തിനായി മറ്റ് ആത്മീയ കർമ്മങ്ങൾക്ക് പുറമെ, ഐഹിക സുഖങ്ങളോടുള്ള ഭ്രമം ഇല്ലാതാക്കുന്ന മരണത്തെ എപ്പോഴും ഓർക്കുമായിരുന്നു. അനുസരണയുള്ളവർക്കായി അല്ലാഹു ഒരുക്കിവെച്ചിട്ടുള്ള പ്രതിഫലങ്ങളെയും, നന്ദികേട് കാണിക്കുന്നവർക്കായി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ള ശിക്ഷകളെയും അവർ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ വിചാരിക്കുമായിരുന്നു. ഇതിലൂടെ ബാഹ്യമായ സുഖങ്ങളോടുള്ള താല്പര്യം അവരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇല്ലാതായി തീരുകയും ചെയ്തു. അവർ എപ്പോഴും അല്ലാഹുവിന്റെ ഗ്രന്ഥം പാരായണം ചെയ്യുകയും അതിലെ ആശയങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിൽ ചിന്തിക്കുകയും ഹൃദയത്തെ മൃദുലമാക്കുന്ന ഉപദേശങ്ങളും ഹദീസുകളും ശ്രവിക്കുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു.
വിശുദ്ധ ഖുർആനിൽ ദുനിയാവിനെ നിന്ദിച്ചുകൊണ്ട് വന്നിട്ടുള്ള സൂക്തങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്നതും പഠിക്കുന്നതും ഹൃദയ ശുദ്ധീകരണത്തിന് അത്യന്തം ഗുണം ചെയ്യുന്ന കാര്യമാണ്. ആത്മീയ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്ക് ചിന്തിക്കാനും, ലൗകിക ചിന്തകളിൽ നിന്നും പ്രയോജനമില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും തങ്ങളുടെ ഹൃദയക്കണ്ണാടിയെ ശുദ്ധീകരിക്കാനും, സ്വഹാബികളുടെയും താബിഉകളുടെയും വഴിയിലൂടെ തങ്ങളുടെ ആത്മീയ യാത്ര പൂർത്തിയാക്കാനുമായി ചില സൂക്തങ്ങൾ ഇവിടെ പരാമർശിക്കാം:
അല്ലാഹു ദുനിയാവിലെ വിഭവങ്ങളെ വളരെ ‘തുച്ഛമായത്’ (ഖലീൽ) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും, സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുന്നവർക്ക് (മുത്തഖീങ്ങൾക്ക്) പരലോകമാണ് ഏറ്റവും ‘ഉത്തമം’ (ഖൈർ) എന്ന് പറയുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
വളരെ നിസ്സാരവും തുച്ഛവുമായ ഈ ഭൗതികലോകം, പ്രതാപവാനായ അല്ലാഹുവിന്റെ വലിയ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്ക് തടസ്സമായി മാറുകയും, അസ്തിത്വമില്ലാത്ത ഈ ബാഹ്യ പ്രകടനങ്ങൾ കാരണം യഥാർത്ഥ ആത്മീയ ലോകത്തിന്റെ വാതിലുകൾ അടഞ്ഞുപോവുകയും ചെയ്യുന്നത് എത്രയോ കഷ്ടമാണ്!
“(നബിയേ,) പറയുക: ഇഹലോകത്തെ വിഭവം വളരെ തുച്ഛമാകുന്നു. സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുന്നവർക്ക് പരലോകമാണ് ഉത്തമം. നിങ്ങളോട് ഒരു അണുമണിത്തൂക്കം പോലും അനീതി കാണിക്കപ്പെടുന്നതല്ല.” (സൂറത്തുന്നിസാഅ്: 77)
ഐഹിക ജീവിതത്തെ വെറുമൊരു കളിയും വിനോദവുമായിട്ടാണ് പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുള്ളത്, എന്നാൽ പരലോക ഭവനമാണ് യഥാർത്ഥ സുഖസൗകര്യങ്ങളുടെ കേന്ദ്രം. ഇതിൽ ആദ്യത്തേത് (ദുനിയാവ്) സ്വന്തം ഇച്ഛകളെ പൂജിക്കുന്നവരുടെ ലക്ഷ്യമാണ്, രണ്ടാമത്തേത് (പരലോകം) സത്യത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നവരുടെ ലക്ഷ്യവുമാണ്; ഒന്നാമത്തേത് വെറും തിന്മയും രണ്ടാമത്തേത് (പരലോകം) പൂർണ്ണമായ നന്മയുമാണ്!”
“ഇഹലോകജീവിതം കളിയും വിനോദവുമല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല. പരലോക ഭവനമാകട്ടെ സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുന്നവർക്ക് ഉത്തമമാകുന്നു. നിങ്ങൾ ചിന്തിക്കുന്നില്ലേ?” (സൂറത്തുൽ അൻആം: 32)
തുടരും…
അവലംബം:
മിർ വലിയ്യുദ്ദീൻ, മദാരിജെ സുലൂക്ക്