ആത്മവിശുദ്ധിയുടെ വഴി

അൽ ഫത്ഹുറബ്ബാനി: പത്താമത്തെ സദസ്സ്
മുഹ്‌യിദ്ദീൻ ശൈഖ് അബ്ദുൽ ഖാദിർ ജീലാനി(റ)
ഹിജ്‌റ വർഷം 545 ശവ്വാൽ മാസം 14-ാം തീയതി ഞായറാഴ്ച രാവിലെ മദ്രസ്സയിൽ നടന്ന പ്രഭാഷണം:

യഥാർത്ഥ ഭക്തൻ (അത്തഖിയ്യ്) അല്ലാഹുവിന്റെ ആരാധനയിൽ യാതൊരുവിധ അമിത പ്രയാസങ്ങളോ നിർബന്ധബുദ്ധിയോ(കൃത്രിമമായ ആവേശം) കാണിക്കുകയില്ല; കാരണം അത് അവന്റെ സ്വാഭാവിക സ്വഭാവമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ യാതൊരു പ്രയാസവുമില്ലാതെ അവൻ തന്റെ ബാഹ്യവും ആന്തരികവുമായ ജീവിതം കൊണ്ട് അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു.
എന്നാൽ കാപട്യം നിറഞ്ഞവൻ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പ്രയാസപ്പെടുകയും നിർബന്ധബുദ്ധി കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിശേഷിച്ചും അല്ലാഹുവിന്റെ ആരാധനയിൽ; അവൻ അതിന്റെ ബാഹ്യമായ രൂപം മാത്രം ചെയ്യുകയും ആന്തരികമായി അത് ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സൂക്ഷ്മതയുള്ളവരുടെ (മുത്തഖികളുടെ) വഴിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ അവന് സാധ്യമല്ല.

നബി ﷺ യിൽ നിന്നുള്ള ഒരു തിരുമൊഴി ഇപ്രകാരമുണ്ട്: ‘ഞാനും എന്റെ സമുദായാം​ഗങ്ങളിൽ പവിത്രതയുള്ളവരും അമിതമായ പ്രയാസങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തരാണ്.”

യഥാർത്ഥ ഭക്തൻ (അത്തഖിയ്യ്) അല്ലാഹുവിന്റെ ആരാധനയിൽ യാതൊരുവിധ അമിത പ്രയാസങ്ങളോ നിർബന്ധബുദ്ധിയോ(കൃത്രിമമായ ആവേശം) കാണിക്കുകയില്ല; കാരണം അത് അവന്റെ സ്വാഭാവിക സ്വഭാവമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ യാതൊരു പ്രയാസവുമില്ലാതെ അവൻ തന്റെ ബാഹ്യവും ആന്തരികവുമായ ജീവിതം കൊണ്ട് അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു.
എന്നാൽ കാപട്യം നിറഞ്ഞവൻ എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും പ്രയാസപ്പെടുകയും നിർബന്ധബുദ്ധി കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിശേഷിച്ചും അല്ലാഹുവിന്റെ ആരാധനയിൽ; അവൻ അതിന്റെ ബാഹ്യമായ രൂപം മാത്രം ചെയ്യുകയും ആന്തരികമായി അത് ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സൂക്ഷ്മതയുള്ളവരുടെ (മുത്തഖികളുടെ) വഴിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ അവന് സാധ്യമല്ല. എല്ലാ കാര്യത്തിനും അതിന്റേതായ സ്ഥാനമുണ്ട്, ഓരോ ജോലിക്കും അതിന്റേതായ ആളുകളുണ്ട്, യുദ്ധത്തിന് പുരുഷന്മാർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

കപടവിശ്വാസികളേ, നിങ്ങളുടെ കാപട്യത്തിൽ നിന്ന് പശ്ചാത്തപിക്കുവിൻ! നിങ്ങളുടെ തണലുകളിലേക്ക് മടങ്ങുവിൻ! പിശാച് നിങ്ങളെ കണ്ട് പരിഹസിക്കുകയും നിങ്ങളുടെ അവസ്ഥയോർത്ത് കളിയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എങ്ങനെയെല്ലാമാണ്? നിങ്ങൾ നിസ്കരിച്ചാൽ ജനങ്ങൾക്ക് കാണിക്കാൻ വേണ്ടിയാണ്, നിസ്കരിച്ചില്ലെങ്കിലും അത് മനുഷ്യർക്കുവേണ്ടിയാണ് നിങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത്. അതുപോലെത്തന്നെയാണ് നിങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുമ്പോഴും സൽപ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുമ്പോഴും വാദങ്ങൾ നിരത്തുമ്പോഴും ചെയ്യുന്നത്. അല്ലാഹു തആല പറയുന്നു:

عَامِلَةٌ نَّاصِبَةٌ ۝ تَصْلَى نَارًا حَامِيَةً
(അവർ) പണിയെടുത്തവരും ക്ഷീണിതരുമാണ്; എങ്കിലും അവർ ആളിക്കത്തുന്ന നരകാഗ്നിയിൽ കരിഞ്ഞുയരും. [അൽ-ഗാശിയ: 3-4]

നിങ്ങൾ കാര്യങ്ങൾ തിരുത്തുകയും പശ്ചാത്തപിക്കുകയും മാപ്പ് ചോദിക്കുകയും ചെയ്യാത്തിടത്തോളം കാലം (ഈ അവസ്ഥ തുടരും). യാതൊരുവിധ നൂതനാശയങ്ങളും (ബിദ്അത്ത്) ഇല്ലാതെ നബിചര്യ പിന്തുടരുന്നതിലാണ് നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്. സ്വാലിഹുകളായ മുൻഗാമികളുടെ (സലഫുകളുടെ) മാർഗ്ഗം മുറുകെപ്പിടിക്കുക. നേരായ പാതയിലൂടെ നടക്കുക. (അല്ലാഹുവിന്റെ ഗുണവിശേഷങ്ങളെ അർത്ഥശൂന്യമാക്കുന്ന) തഅ്‌തീലോ, (അവയെ മനുഷ്യരുമായി സാദൃശ്യപ്പെടുത്തുന്ന) തശ്‌ബീഹോ ഇല്ലാതെ, യാതൊരുവിധ പ്രയാസങ്ങളോ കടുംപിടുത്തങ്ങളോ അതിരുകവിച്ചിലുകളോ ഇല്ലാതെ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെ ചര്യയെ പൂർണ്ണമായി പിന്തുടരുക. മുൻകാലക്കാർക്ക് സാധ്യമായത് നിങ്ങൾക്കും സാധ്യമാകും.

(നിനക്ക് നാശം!) നീ പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ മനഃപാഠമാക്കുന്നു, എന്നാൽ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല! നീ അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെ ചര്യ മനഃപാഠമാക്കുന്നു, എന്നാൽ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല! പിന്നെ എന്തിനാണ് നീ ഇതൊക്കെ ചെയ്യുന്നത്? ആളുകളോട് നീ നന്മ കൽപ്പിക്കുന്നു, എന്നാൽ നീ അത് പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല! ആളുകളെ നീ വിരോധിക്കുന്നു, എന്നാൽ നീ അതിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുന്നുമില്ല! അല്ലാഹു തആല പറയുന്നു:
كَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ
“നിങ്ങൾ ചെയ്യാത്ത കാര്യങ്ങൾ പറയുക എന്നത് അല്ലാഹുവിങ്കൽ ഏറ്റവും വെറുക്കപ്പെട്ട കുറ്റമാകുന്നു.” [അസ്സഫ്: 3]
നിങ്ങൾ പറയുകയും എന്നാൽ അതിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? നിങ്ങൾക്ക് ലജ്ജയില്ലേ? നിങ്ങൾ ഈമാൻ ഉണ്ടെന്ന് വാദിക്കുകയും എന്നാൽ വിശ്വസിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എന്തിനാണ്?
ഈമാൻ (വിശ്വാസം) എന്നത് എല്ലാവിധ വിപത്തുകളെയും പ്രതിരോധിക്കുന്നതാണ്; നമ്മുടെ ഭാരങ്ങൾക്ക് കീഴിൽ ക്ഷമയോടെ വർത്തിക്കുന്നതാണ്; അതൊരു ഗുസ്തിക്കാരനാണ്, പോരാളിയാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതിക്കായി ദുനിയാവിനെ നിസ്സാരമായി കാണുന്നവനാണ് വിശ്വാസി. എന്നാൽ ഇച്ഛാശക്തിയെയും ദേഹേച്ഛകളെയും മുൻനിർത്തി ജീവിക്കുന്നവൻ പിശാചിന്റെയും സ്വന്തം മോഹങ്ങളുടെയും അടിമയാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ പടിവാതിൽക്കൽ നിന്ന് അകന്നുപോയവനും, സൃഷ്ടികളുടെ വാതിലുകളിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചവനും, അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് പിഴച്ചുപോയവനുമാണ്.

ആരെങ്കിലും തനിക്ക് വല്ല നന്മയും ഉദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ട് അല്ലാഹു ജനങ്ങളുടെ വാതിലുകൾ തന്റെ മുഖത്തിന് നേരെ അടയ്ക്കുകയും, അവർ നൽകിയിരുന്ന സഹായങ്ങൾ മുറിച്ചുകളയുകയും ചെയ്താൽ, ഒടുവിൽ അവൻ തന്നെ ചതിക്കുഴിയിൽ നിന്ന് കരകയറ്റുന്നത് വരെ അല്ലാഹു അവനെ തന്റെ അടുക്കലേക്ക് മടക്കുന്നു. (നിനക്ക് നാശം!) ശൈത്യകാലത്ത് രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ് നടക്കുമ്പോഴും, വേനൽക്കാലത്ത് വിയർപ്പൊഴുക്കുമ്പോഴും, നിന്റെ പക്കലുള്ള വെള്ളം വറ്റിപ്പോകുമ്പോഴും, കരയോടടുത്തുള്ള ആ സ്ഥലത്തുവെച്ച് നീ മരണപ്പെടുമ്പോഴും നീ സന്തോഷിക്കുകയാണോ? തീർച്ചയായും വേനൽക്കാലത്ത് അവിടത്തെ വെള്ളം വറ്റിപ്പോകും, ശൈത്യകാലത്ത് അതിന്റെ ജലം വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും. അല്ലാഹുവോടൊപ്പം ചേർന്നുനിൽക്കൂ; നീ ധനികനും പ്രതാപിയും ആധിപത്യമുള്ളവനും വഴികാട്ടിയും ആയിത്തീരും. അല്ലാഹുവിലൂടെ പര്യാപ്തത നേടിയവൻ എല്ലാറ്റിനെയും ആവശ്യക്കാരനായി കാണുന്നു. ഇത് വെറുതെ മോഹങ്ങൾ കൊണ്ടോ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ കൊണ്ടോ ലഭിക്കുന്നതല്ല; മറിച്ച് ഹൃദയത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന സത്യസന്ധമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെയാണ്.

(എന്റെ കുട്ടി!) നിന്റെ ശീലങ്ങൾ മൗനവും നിസ്സംഗതയും ജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒളിച്ചോട്ടവുമായിരിക്കട്ടെ. നിന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർണ്ണമായും അതായിരിക്കട്ടെ. ഒരു ഭൂഗർഭ തുരങ്കം നിർമ്മിച്ച് അതിൽ രഹസ്യമായി ഒളിക്കാൻ സാധിക്കുമെങ്കിൽ അത് ചെയ്തോളൂ. അപ്പോൾ നിന്റെ ഈമാൻ കരുത്തുറ്റതാകും, നിന്റെ പാദങ്ങൾ ദൃഢമാകും, നിന്റെ സത്യസന്ധതയുടെ ചിറകുകൾ വികസിക്കും. നിന്റെ ഹൃദയത്തിന്റെ കണ്ണുകൾ തുറക്കപ്പെടും. അങ്ങനെ നീ അല്ലാഹുവിന്റെ വിശാലമായ ലോകത്തിലേക്ക് പറന്നുയരും; കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും, കരയും കടലും പർവ്വതങ്ങളും നീ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കും. ആകാശങ്ങളും ഭൂമികളും നീ താണ്ടിപ്പോകും. ആ സമയത്ത് അദൃശ്യനായ ആ വഴികാട്ടി (ഖളീർ) നിന്റെ കൂടെയുണ്ടാകും.

അപ്പോൾ നിന്റെ നാവിനെ സംസാരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുക; നിസ്സംഗതയുടെ വസ്ത്രം അഴിച്ചുവെക്കുക; ജനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒളിച്ചോട്ടം അവസാനിപ്പിക്കുക. നിന്റെ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങുക; കാരണം നീ അവർക്ക് ദോഷം വരുത്താത്ത, എന്നാൽ അവരിൽ നിന്ന് ഉപദ്രവമേൽക്കാത്ത ഒരു ഔഷധമാണ്. അവരുടെ എണ്ണക്കുറവോ പെരുപ്പമോ, അവർ നിന്നെ സ്വീകരിക്കുകയോ തിരിഞ്ഞുനടക്കുകയോ അവർ നിന്നെ പ്രശംസിക്കുകയോ ശകാരിക്കുകയോ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നത് കണ്ട് നീ ഒരുതരത്തിലും അസ്വസ്ഥനാകരുത്. നിന്റെ റബ്ബിന്റെ അടുക്കൽ നീ എവിടെയാണ് വീണുപോയതെന്ന് മാത്രം നോക്കുക.
(എന്റെ ജനങ്ങളേ!) ഈ സ്രഷ്ടാവിനെ നിങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക; അവന്റെ സന്നിധിയിൽ മര്യാദയോടെ വർത്തിക്കുക. നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങൾ അവനിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്ന കാലത്തോളം നിങ്ങൾ മര്യാദകെട്ടവരായിരിക്കും. എന്നാൽ അവനോട് അടുക്കുമ്പോഴോ? അപ്പോൾ മര്യാദയുടെ സൗന്ദര്യം വെളിവായി വരുന്നു; വിവരമില്ലാത്ത കുട്ടികളുടെ തോന്ന്യാസങ്ങൾ അവിടെ അവസാനിക്കുന്നു.
അവർ രാജാവിന്റെ വാതിക്കൽ എത്തുമ്പോൾ, അവരുടെ കാവൽക്കാർ വന്ന് അവരുടെ നല്ല മര്യാദകൾ കാണിച്ചുതരുന്നു. കാരണം അവർ അവനോട് അടുത്തവരാണ്. അവരിൽ ഓരോരുത്തരും ഓരോ മൂലയിലേക്ക് ഓടിക്കളയുന്നു. സൃഷ്ടികളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കുന്നത് തന്നെ അല്ലാഹുവിനോടുള്ള പുറംതിരിഞ്ഞുനിൽക്കലാണ്. അല്ലാഹുവിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വഴിതെറ്റിയവന് യാതൊരു വിജയവുമില്ല. യജമാനന്മാരെ ഉപേക്ഷിക്കുകയും, കാരണങ്ങളെ മുറിച്ചുകളയുകയും, ഉപകാരത്തിലും ഉപദ്രവത്തിലും സൃഷ്ടികളെ കാണുന്നത് ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്യാത്തടത്തോളം കാലം നിങ്ങൾക്ക് വിജയം ലഭിക്കില്ല.

നിങ്ങൾ രോഗികളും, പാവപ്പെട്ടവരും, യാചകരും, മരിച്ചവരും, ജീവനുള്ളവരും, നിലവിലില്ലാത്തവരും, ശൂന്യരുമാണ്. യജമാനന്മാരെ വിട്ട്, അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് പുറംതിരിഞ്ഞും അവനെ അവഗണിച്ചും കൊണ്ടുള്ള ഈ ഒളിച്ചോട്ടം ഏത് വരെയാണ്? ഐഹിക ലോകത്തെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതും പാരത്രിക ലോകത്തെ തകർക്കുന്നതും ഏത് വരെയാണ്? നിങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും ഹൃദയം രണ്ടായിരിക്കാൻ എങ്ങനെയാണ് സാധിക്കുക? ലോകത്തെയും പരലോകത്തെയും ഒരുപോലെ സ്നേഹിക്കുക എന്നത് എങ്ങനെയാണ് സാധ്യമാവുക? സൃഷ്ടികളോടൊപ്പവും അതേസമയം സ്രഷ്ടാവിനോടൊപ്പവും ആയിരിക്കുക എന്നത് എങ്ങനെയാണ് സാധ്യമാവുക? ഒരൊറ്റ ഹൃദയത്തിൽ ഇത് എങ്ങനെ ഒത്തുവരും? ഇത് കള്ളമാണ്, നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
اَلْكَذِبُ مُجَانِبُ الْإِيمَانِ
കള്ളം വിശ്വാസത്തിന് എതിരായുള്ളതാണ് (അത് വിശ്വാസിയോട് ചേർന്നതല്ല).
ഓരോ പാത്രവും അതിൽ ഉള്ളതിനെയാണ് പുറത്തേക്ക് തുളുമ്പുന്നത്. നിങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ തെളിവുകളാണ്. നിങ്ങളുടെ ബാഹ്യരോഗം നിങ്ങളുടെ ആന്തരികാവസ്ഥയുടെ തെളിവാണ്. അതിനാൽ ചിലർ പറഞ്ഞു: ബാഹ്യം എന്നത് ആന്തരികത്തിന്റെ മുഖവുരയാണ്, ആന്തരികം എന്നത് ബാഹ്യത്തിന്റെ സാക്ഷ്യവുമാണ്.

നിങ്ങൾ രോഗികളും, പാവപ്പെട്ടവരും, യാചകരും, മരിച്ചവരും, ജീവനുള്ളവരും, നിലവിലില്ലാത്തവരും, ശൂന്യരുമാണ്. യജമാനന്മാരെ വിട്ട്, അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് പുറംതിരിഞ്ഞും അവനെ അവഗണിച്ചും കൊണ്ടുള്ള ഈ ഒളിച്ചോട്ടം ഏത് വരെയാണ്? ഐഹിക ലോകത്തെ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതും പാരത്രിക ലോകത്തെ തകർക്കുന്നതും ഏത് വരെയാണ്? നിങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും ഹൃദയം രണ്ടായിരിക്കാൻ എങ്ങനെയാണ് സാധിക്കുക? ലോകത്തെയും പരലോകത്തെയും ഒരുപോലെ സ്നേഹിക്കുക എന്നത് എങ്ങനെയാണ് സാധ്യമാവുക? സൃഷ്ടികളോടൊപ്പവും അതേസമയം സ്രഷ്ടാവിനോടൊപ്പവും ആയിരിക്കുക എന്നത് എങ്ങനെയാണ് സാധ്യമാവുക? ഒരൊറ്റ ഹൃദയത്തിൽ ഇത് എങ്ങനെ ഒത്തുവരും? ഇത് കള്ളമാണ്, നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
اَلْكَذِبُ مُجَانِبُ الْإِيمَانِ
കള്ളം വിശ്വാസത്തിന് എതിരായുള്ളതാണ് (അത് വിശ്വാസിയോട് ചേർന്നതല്ല).
ഓരോ പാത്രവും അതിൽ ഉള്ളതിനെയാണ് പുറത്തേക്ക് തുളുമ്പുന്നത്. നിങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വിശ്വാസത്തിന്റെ തെളിവുകളാണ്. നിങ്ങളുടെ ബാഹ്യരോഗം നിങ്ങളുടെ ആന്തരികാവസ്ഥയുടെ തെളിവാണ്. അതിനാൽ ചിലർ പറഞ്ഞു: ബാഹ്യം എന്നത് ആന്തരികത്തിന്റെ മുഖവുരയാണ്, ആന്തരികം എന്നത് ബാഹ്യത്തിന്റെ സാക്ഷ്യവുമാണ്.

അല്ലാഹുവിന്റെ ഔലിയാക്കളുടെ അടുക്കൽ, അവന്റെ ദാസന്മാരിൽ വിശിഷ്ടരായവരുടെ അടുക്കൽ, നിങ്ങളിൽ ആരുടെയെങ്കിലും അടുക്കൽ ഒരു അവസരം വന്നുചേർന്നാൽ, അവൻ അല്ലാഹുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ മര്യാദയോടെ നിലകൊള്ളുകയും, തന്നെക്കാണുന്നതിന് മുൻപ് തന്റെ പാപങ്ങളെക്കുറിച്ച് പശ്ചാത്തപിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ. അവന്റെ മുമ്പിൽ അവൻ സ്വയം ചെറുതാവുകയും അവനോട് വിനയം കാണിക്കുകയും ചെയ്യട്ടെ. ആരെങ്കിലും സാലിഹുകളായ (സൽകർമ്മികളായ) ആളുകളോട് വിനയം കാണിച്ചാൽ അവൻ അല്ലാഹുവിനോടാണ് വിനയം കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്. അല്ലാഹുവിനുവേണ്ടി വിനയം കാണിക്കുന്നവനെ അല്ലാഹു ഉയർത്തും. അതിനാൽ നിന്നെക്കാൾ വലിയവന്റെ മുമ്പിൽ നീ വിനയത്തോടെയും ഉത്തമമായ മര്യാദയോടെയും വർത്തിക്കുക. കാരണം നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
اَلْبَرَكَةُ فِي أَكَابِرِكُمْ
ബർക്കത്ത് (അനുഗ്രഹം) നിങ്ങളുടെ മുതിർന്നവരിലൊപ്പമാണ്.
നബി ﷺ ഇവിടെ കേവലം പ്രായത്തിലുള്ള മുതിർന്നവരെ മാത്രമല്ല ഉദ്ദേശിച്ചത്. മറിച്ച് പ്രായം വർദ്ധിക്കുന്നതോടൊപ്പം കൽപ്പനകൾ അനുസരിക്കുന്നതിലും വിലക്കുകളിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നതിലും പരിശുദ്ധ ഖുർആനും സുന്നത്തും മുറുകെപ്പിടിക്കുന്നതിലുമുള്ള പക്വത കൂടിയാണ് അതിലൂടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. അല്ലാത്തപക്ഷം ആദരിക്കപ്പെടാൻ അർഹതയില്ലാത്ത എത്രയോ വൃദ്ധന്മാർ നിങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിലുണ്ട്! അവരെ കാണുന്നതിൽ യാതൊരു അനുഗ്രഹവുമില്ല. പ്രായത്തിൽ മുതിർന്നവർ എന്നാൽ: കർമ്മനിരതരായ, പരമമായ സൂക്ഷ്മത പുലർത്തുന്ന സൽവൃത്തരായ പണ്ഡിതന്മാർ; കർമ്മങ്ങളിൽ ആത്മാർത്ഥത പുലർത്തുന്നവർ; അല്ലാഹുവിലല്ലാതെ മറ്റൊന്നിലേക്കും തിരിഞ്ഞുനോക്കാത്ത നിർമ്മലമായ ഹൃദയമുള്ള വലിയവർ; അല്ലാഹുവെ അടുത്തറിഞ്ഞ ഹൃദയങ്ങളുള്ളവരും തങ്ങളോട് ഏറ്റവും അടുത്തവനുമായ റബ്ബിനെ കണ്ടെത്തിയവരുമായ മഹാന്മാർ.

ഹൃദയങ്ങളുടെ വിജ്ഞാനം വർദ്ധിക്കുന്തോറും അവ അവയുടെ യജമാനനായ അല്ലാഹുവിലേക്ക് അടുക്കുന്നു. ദുനിയാവിനോടുള്ള സ്നേഹം ഉള്ളിലുളള ഏതൊരു ഹൃദയവും അല്ലാഹുവിൽ നിന്ന് മറയ്ക്കപ്പെട്ടതാണ്. പാരത്രിക ലോകത്തോടുള്ള സ്നേഹം ഉള്ളിലുള്ള ഏതൊരു ഹൃദയവും അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള സാമീപ്യത്തിൽ നിന്ന് മറയ്ക്കപ്പെട്ടതാണ്. ദുനിയാവിനോടുള്ള നിന്റെ ആഗ്രഹം എത്രത്തോളം കുറയുന്നുവോ, അത്രത്തോളം പരലോകത്തോടുള്ള നിന്റെ ആഗ്രഹം വർദ്ധിക്കുന്നു. പരലോകത്തോടുള്ള നിന്റെ ആഗ്രഹം എത്രത്തോളം കുറയുന്നുവോ, അത്രത്തോളം അല്ലാഹുവോടുള്ള നിന്റെ സ്നേഹവും കുറയുന്നു. നിങ്ങളുടെ വിധികളെ നിങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക, നിങ്ങളുടെ പദവികളെ നിങ്ങൾ താഴ്ത്തിക്കെട്ടാതിരിക്കുക. അല്ലാഹു നിങ്ങൾക്ക് നൽകാത്ത ഒരു പദവിയിലും നിങ്ങളെത്തന്നെ പ്രതിഷ്ഠിക്കാതിരിക്കുക. അതുകൊണ്ടാണ് ചിലർ പറഞ്ഞത്:
തന്റെ വിധിയുടെ അളവ് അറിയാത്തവൻ തന്റെ വിലയും അറിയുകയില്ല.
നീ ഒരു സ്ഥലത്ത് ചെന്നാൽ, ആ വീടിന്റെ ഉടമസ്ഥൻ നിന്നെ ഇരുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കാത്ത ഒരു സ്ഥലത്ത് നീ ഒരിക്കലും ഇരിക്കരുത്. അങ്ങനെ ഇരുന്നാൽ നീ നിന്റെ കാര്യത്തിന് യാതൊരു നിയന്ത്രണവുമില്ലാതെ അവിടെയിരിക്കേണ്ടി വരും. നീ അവിടെയിരുന്നാൽ അപമാനിക്കപ്പെടുകയും പുറത്താക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും; ഇനി നീ അവിടെ ഇരിക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചാലോ, കൂടുതൽ അപമാനിക്കപ്പെടുകയും ആട്ടിയോടിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

(എന്റെ കുട്ടിയേ!) കർമ്മങ്ങൾ ഒന്നുമില്ലാതെ, പുസ്തകങ്ങൾ വാങ്ങി കൂട്ടുന്നതിലും വിജ്ഞാനം മനഃപാഠമാക്കുന്നതിലും മാത്രം നീ നിന്റെ ആയുസ്സ് പാഴാകളഞ്ഞുവല്ലോ! ഇതുകൊണ്ട് നിനക്ക് എന്ത് പ്രയോജനമാണ് ലഭിക്കാൻ പോകുന്നത്? നബി ﷺ പറഞ്ഞു:
يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لِلْأَنْبِيَاءِ وَالْعُلَمَاءِ: أَنْتُمْ كُنْتُمْ رُعَاةَ الْخَلْقِ فَمَا صَنَعْتُمْ فِي رَعَايَاكُمْ، وَيَقُولُ لِلْمُلُوكِ وَالْأَغْنِيَاءِ: أَنْتُمْ كُنْتُمْ خُزَّانَ كُنُوزِي هَلْ أَوْصَلْتُمُ الْفَقَرَاءَ وَرَبَّيْتُمُ الْأَيْتَامَ وَأَخْرَجْتُمْ مِنْهَا حَقِّيَ الَّذِي كَتَبْتُهُ عَلَيْكُمْ»
അല്ലാഹു തആലാ ഖിയാമത്ത് നാളിൽ പ്രവാചകന്മാരോടും പണ്ഡിതന്മാരോടും പറയും: “നിങ്ങൾ സൃഷ്ടികളുടെ സംരക്ഷകരായിരുന്നു; നിങ്ങളുടെ പ്രജകളുടെ കാര്യത്തിൽ നിങ്ങൾ എന്ത് നിലപാടാണ് സ്വീകരിച്ചത്?” രാജാക്കന്മാരോടും ധനികരോടും അവൻ പറയും: “നിങ്ങൾ എന്റെ ഖജനാവുകളുടെ സൂക്ഷിപ്പുകാരായിരുന്നു; പാവങ്ങൾക്ക് നിങ്ങൾ സഹായം എത്തിച്ചോ? അനാഥകളെ നിങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചോ? ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മേൽ ബാധ്യതയാക്കിയ എന്റെ അവകാശം അതിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ പുറത്തെടുത്ത് നൽകിയോ?”*
(എന്റെ ജനങ്ങളേ!) അല്ലാഹുവിന്റെ റസൂൽ ﷺ യുടെ ഉപദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുവിൻ, അവിടുത്തെ വാക്കുകൾ സ്വീകരിക്കുവിൻ. നിങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങൾ എത്രമാത്രം കഠിനമാണ്! സൃഷ്ടികളുടെ പ്രയാസങ്ങൾ സഹിക്കുന്നതിൽ എന്നെപ്പോലെ പ്രാപ്തനായ മറ്റൊരാളില്ല എന്നത് അത്ഭുതകരം തന്നെ! എപ്പോഴൊക്കെ ഒരു പക്ഷെ പറന്നുവന്ന് വിധി എന്ന കത്രിക എന്റെ ചിറകുകൾ വെട്ടിമാറ്റുന്നുവോ, അപ്പോഴൊക്കെ ഞാൻ ഇവിടെത്തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

എന്റെ കപടവിശ്വാസിയായ സഹോദരനേ, നാശം നിനക്ക്! ഈ നാട്ടിൽ നിന്ന് ഞാൻ പുറത്തുപോകണമെന്ന് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. എന്നാൽ കാര്യങ്ങൾ മാറിമറിയുകയും എന്റെ അവയവങ്ങൾ വേർപെട്ടുപോകുകയും സംസാരശൈലി തന്നെ മാറിപ്പോകുകയും ചെയ്താലോ? എങ്കിലും ഞാൻ അല്ലാഹുവിന്റെ ശിക്ഷയെ ഭയപ്പെടുന്നു, എനിക്ക് തിടുക്കമില്ല. മറിച്ച് ഞാൻ വിധിയുടെ മുൻപിൽ കൈകൾ കോർത്തുനിൽക്കുകയാണ്. അതിനാൽ ഞാൻ അവനിലേക്ക് കീഴടങ്ങിയവനും സമാധാനത്തോടെയും പൂർണ്ണ സുരക്ഷിതത്വത്തോടെയും അവന് വഴിപ്പെട്ടവനുമാണ്.

(നിനക്ക് നാശം!) അല്ലാഹുവിന്റെ പടിവാതിൽക്കൽ നിൽക്കുമ്പോൾ നീ എന്നെ പരിഹസിക്കുകയാണോ? ഞാൻ സൃഷ്ടികളെ അല്ലാഹുവിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുകയാണ്, നിന്റെ മറുപടി എന്തായിരിക്കുമെന്ന് നോക്കട്ടെ, നീ ആയിരക്കണക്കിന് മുഴം താഴേക്ക് പതിക്കും. കപടവിശ്വാസികളേ, ദുനിയാവിലും പരലോകത്തും അല്ലാഹുവിന്റെ ശിക്ഷയും അവന്റെ ശിക്ഷാവിധിയും എന്താണെന്ന് നിങ്ങൾ വൈകാതെ കാണാനിരിക്കുന്നു.
നീ കാണാൻ പോകുന്നത് ഹൃദയങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നവയാണ്. പ്രതാപവാനും മഹത്വമുടയവനുമായ അല്ലാഹുവിന്റെ കൈകളിൽ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വിധേയനായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നവനാണ് ഞാൻ. ചിലപ്പോൾ അവൻ എന്നെ ഒരു പർവ്വതമാക്കുന്നു, ചിലപ്പോൾ ഒരു അണുവാക്കുന്നു, ചിലപ്പോൾ കടലാക്കി മാറ്റുന്നു, ചിലപ്പോൾ വീണ്ടും ഉയർത്തി മാറ്റുന്നു, ചിലപ്പോൾ ഒരു തുള്ളിയാക്കുന്നു, ചിലപ്പോൾ സൂര്യനാക്കുന്നു, ചിലപ്പോൾ പ്രകാശവും തിളക്കവുമാക്കുന്നു. രാവും പകലും മാറിമറിയുന്നതുപോലെ അവൻ എന്നെ നിരന്തരം മാറ്റിമറിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അല്ലാഹു തആല പറയുന്നു:
كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ
ഓരോ ദിനത്തിലും അവൻ ഓരോ വിശേഷപ്പെട്ട കാര്യത്തിലാണ്. [അർ-റഹ്മാൻ: 29]
മറിച്ച്, ഓരോ നിമിഷത്തിലും, ഇന്നുപോലും, ഈ തൊട്ടടുത്ത നിമിഷത്തിൽ പോലും നിങ്ങൾക്കല്ലാതെ മറ്റുള്ളവർക്കാണ് അവനുള്ളത്.
(എന്റെ കുട്ടിയേ!) നെഞ്ചിന്റെ വിശാലതയും ഹൃദയത്തിന്റെ സംതൃപ്തിയും നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, സൃഷ്ടികൾ പറയുന്നത് നീ കേൾക്കാതിരിക്കുക; അവരുടെ സംസാരത്തിലേക്ക് നീ തിരിഞ്ഞുനോക്കുക പോലും ചെയ്യരുത്. അവരുടെ സ്രഷ്ടാവായ അല്ലാഹുവിനെ അവർ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നില്ലെന്ന കാര്യം നീ അറിയുന്നില്ലേ? പിന്നെങ്ങനെയാണ് അവർ നിന്നെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുക? അവരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ചിന്തിക്കുന്നില്ലെന്നും ഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്നും സത്യത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലെന്നും നീ അറിയുന്നില്ലേ? മറിച്ച് അവർ കള്ളം പറയുകയും സത്യത്തെ നിഷേധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അല്ലാഹുവല്ലാത്തവരെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാത്ത, കേൾക്കാത്ത, കാണാത്ത ആ ജനങ്ങളെ നീ പിന്തുടരുക.

പ്രതാപനും മഹത്വമുടയവനുമായ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി തേടിക്കൊണ്ട് സൃഷ്ടികളുടെ ഉപദ്രവങ്ങളെ നീ സഹിക്കുക. അല്ലാഹു നിന്നെ പരീക്ഷിക്കുന്ന വിവിധതരം പ്രയാസങ്ങളെയും പരീക്ഷണങ്ങളെയും ക്ഷമയോടെ നേരിടുക. ഇതാണ് അവന്റെ തെരഞ്ഞെടുത്തവരും വിനീതരുമായ ദാസന്മാരുടെ രീതി. അവൻ അവരെ മറ്റെല്ലാവരിൽ നിന്നും വേർതിരിച്ചുനിർത്തുന്നു. ദുരന്തങ്ങളും ആപത്തുകളും പ്രയാസങ്ങളും നൽകി അവൻ അവരെ പരീക്ഷിക്കുന്നു. ഐഹികലോകവും സിംഹാസനത്തിന് താഴെയുള്ള ലോകവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സകലതും അവർക്ക് മേൽ അവൻ ഇടുങ്ങിയതാക്കിത്തീർക്കുന്നു. അങ്ങനെ അവരുടെ നിലനിൽപ്പിനെത്തന്നെ അവൻ മണ്ണിൽ അലിയിപ്പിച്ചുകളയുന്നു. ഒടുവിൽ അവരുടെ ആ അസ്തിത്വം അവനിലൂടെയല്ലാതെ മറ്റൊന്നിനും വേണ്ടിയല്ലെന്ന് വരുമ്പോൾ, അവൻ അവരെ മറ്റാരുടെയും കൂടെയല്ലാതെ തന്നോടൊപ്പം നിർത്തുന്നു. അല്ലാഹു തആല പറയുന്നതുപോലെ അവൻ അവരെ തികച്ചും പുതിയൊരു സൃഷ്ടിയായി രൂപപ്പെടുത്തുന്നു:
ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ
പിന്നെ നാം അവനെ മറ്റൊരു സൃഷ്ടിയായി വളർത്തിയെടുത്തു. അങ്ങനെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്രഷ്ടാവായ അല്ലാഹു അനുഗ്രഹപൂർണ്ണനായിരിക്കുന്നു. [അൽ-മുഅ്മിനൂൻ: 14]

പ്രതാപനും മഹത്വമുടയവനുമായ അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി തേടിക്കൊണ്ട് സൃഷ്ടികളുടെ ഉപദ്രവങ്ങളെ നീ സഹിക്കുക. അല്ലാഹു നിന്നെ പരീക്ഷിക്കുന്ന വിവിധതരം പ്രയാസങ്ങളെയും പരീക്ഷണങ്ങളെയും ക്ഷമയോടെ നേരിടുക. ഇതാണ് അവന്റെ തെരഞ്ഞെടുത്തവരും വിനീതരുമായ ദാസന്മാരുടെ രീതി. അവൻ അവരെ മറ്റെല്ലാവരിൽ നിന്നും വേർതിരിച്ചുനിർത്തുന്നു. ദുരന്തങ്ങളും ആപത്തുകളും പ്രയാസങ്ങളും നൽകി അവൻ അവരെ പരീക്ഷിക്കുന്നു. ഐഹികലോകവും സിംഹാസനത്തിന് താഴെയുള്ള ലോകവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള സകലതും അവർക്ക് മേൽ അവൻ ഇടുങ്ങിയതാക്കിത്തീർക്കുന്നു. അങ്ങനെ അവരുടെ നിലനിൽപ്പിനെത്തന്നെ അവൻ മണ്ണിൽ അലിയിപ്പിച്ചുകളയുന്നു. ഒടുവിൽ അവരുടെ ആ അസ്തിത്വം അവനിലൂടെയല്ലാതെ മറ്റൊന്നിനും വേണ്ടിയല്ലെന്ന് വരുമ്പോൾ, അവൻ അവരെ മറ്റാരുടെയും കൂടെയല്ലാതെ തന്നോടൊപ്പം നിർത്തുന്നു. അല്ലാഹു തആല പറയുന്നതുപോലെ അവൻ അവരെ തികച്ചും പുതിയൊരു സൃഷ്ടിയായി രൂപപ്പെടുത്തുന്നു:
ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ
പിന്നെ നാം അവനെ മറ്റൊരു സൃഷ്ടിയായി വളർത്തിയെടുത്തു. അങ്ങനെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്രഷ്ടാവായ അല്ലാഹു അനുഗ്രഹപൂർണ്ണനായിരിക്കുന്നു. [അൽ-മുഅ്മിനൂൻ: 14]

ആദ്യത്തെ സൃഷ്ടി എല്ലാവർക്കും പൊതുവായുള്ളതാണ്. എന്നാൽ ഈ രണ്ടാമത്തെ സൃഷ്ടി ഒറ്റയ്ക്കുള്ളതാണ്. ഇത് അവനെ അവന്റെ സഹോദരന്മാരിൽ നിന്നും മക്കളിൽ നിന്നും ആദം സന്തതികളിൽ പെട്ട സ്വന്തം വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്നും വേറിട്ട് നിർത്തുന്നു. അവൻ തന്റെ ആദ്യത്തെ രൂപത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്നു. അവൻ ഉയർന്നവനും ആത്മീയനുമായിത്തീരുന്നു. അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടികളെ കാണുകയെന്ന കാഴ്ച ചുരുങ്ങിപ്പോകുന്നു. സൃഷ്ടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന അവന്റെ രഹസ്യങ്ങളുടെ വാടകൾ അടഞ്ഞുപോകുന്നു. അവൻ ലോകത്തെയും പരലോകത്തെയും സ്വർഗ്ഗത്തെയും നരകത്തെയും സകല സൃഷ്ടികളെയും പ്രപഞ്ചങ്ങളെയും ഒന്നിനൊന്നായി തന്റെ ഉള്ളിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. പിന്നീട് ആ വസ്തുവൊക്കെയും തന്റെ കൈകളിലേക്ക് അവൻ സമർപ്പിക്കുന്നു, അങ്ങനെ അത് വിഴുങ്ങുകയും അതിൽ അവ്യക്തതയില്ലാതാവുകയും ചെയ്യുന്നു. മൂസാ നബിയുടെ വടി കാണിച്ചതുപോലെ തന്റെ ശക്തി അതിൽ അവൻ പ്രകടമാക്കുന്നു.
അല്ലാഹു താൻ ഇച്ഛിക്കുന്നവരിൽ താൻ ഇച്ഛിക്കുന്ന പ്രകാരം തന്റെ ശക്തി പ്രകടമാക്കുന്നു എന്നത് എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്! മൂസാ നബി(അ) യുടെ വടി കയറുകളെയും മറ്റും കൂട്ടത്തോടെ വിഴുങ്ങി. എന്നിട്ടും അവയുടെ വയറിനകം മാറിയതേയില്ല. പ്രതാപനും മഹാനുമായ അല്ലാഹു ഉദ്ദേശിച്ചത്, മാന്ത്രികന്മാരുടെ അന്നത്തെ ആ പ്രവൃത്തി യാതൊരു യുക്തിയുമില്ലാത്ത വെറുമൊരു കഴിവല്ലെന്നും, മറിച്ച് മൂസാ നബി(അ) യുടെ വടിയിൽ പ്രകടമായത് അല്ലാഹുവിന്റെ സാക്ഷാൽ കഴിവും അത്ഭുതവും അസാധാരണവുമാണെന്ന് അവരെ പഠിപ്പിക്കാനാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് മാന്ത്രികന്മാരുടെ തലവൻ തന്റെ അനുയായികളോട് പറഞ്ഞത്: “മൂസയെ നോക്കൂ, അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ ഏത് അവസ്ഥയിലാണ് ഉള്ളതെന്ന് കാണൂ!” അപ്പോൾ മറ്റൊരാൾ പറഞ്ഞു: “അദ്ദേഹത്തിന്റെ വടിയുടെ നിറവും പ്രവൃത്തിയും മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇത് അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രവൃത്തിയാണ്, മാന്ത്രികന്റെ പ്രവൃത്തിയല്ല. മാന്ത്രികൻ തന്റെ മന്ത്രവാദത്തെക്കുറിച്ച് ഭയപ്പെടില്ല, എന്നാൽ നിർമ്മാതാവ് തന്റെ നിർമ്മിതിയെക്കുറിച്ച് ഭയപ്പെടുകയില്ല.” അങ്ങനെ അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുകയും കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായിയായി മാറുകയും ചെയ്തു.

(എന്റെ കുട്ടിയേ!) എപ്പോഴാണ് നീ യുക്തിയിൽ നിന്ന് കഴിവിലേക്കും (അല്ലാഹുവിന്റെ ഖുദ്റത്ത്), കഴിവിൽ നിന്ന് നിന്റെ കർമ്മങ്ങളെ അല്ലാഹുവിന്റെ ശക്തിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിലേക്കും എത്തിച്ചേരുന്നത്? എപ്പോഴാണ് നിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ നിന്റെ രക്ഷയ്ക്കായി അല്ലാഹുവിന്റെ അടുക്കലേക്കും അവനിലേക്കുള്ള സാമീപ്യത്തിലേക്കും നിന്നെ എത്തിക്കുന്നത്? എപ്പോഴാണ് അറിവിന്റെ സൂര്യൻ പൊതുജനങ്ങളുടെയും വിശിഷ്ടരുടെയും ഹൃദയങ്ങളിൽ പ്രകാശിക്കുന്നത്? അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രീതി തേടിക്കൊണ്ട് നീ സൃഷ്ടികളുടെ ഉപദ്രവങ്ങളിൽ നിന്ന് ഓടിക്കളയരുത്; പരീക്ഷണങ്ങളുടെ വേദനകൾ സഹിച്ചുകൊണ്ട് നീ ക്ഷമയോടെ വർത്തിക്കുക. അല്ലാഹു നിന്നെ പരീക്ഷിക്കുന്നത് നീ കാരണങ്ങളിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങുന്നുണ്ടോ അതോ അവയെയും അവന്റെ വാതിലിനെയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നുവോ എന്ന് അറിയാൻ വേണ്ടിയല്ലേ? അതോ നീ ബാഹ്യലോകത്തേക്ക് മടങ്ങുമോ, അതോ ആന്തരിക ലോകത്തേക്ക് തിരിയുമോ? മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്തതിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ കാണാൻ കഴിയുന്നതിലേക്കോ നീ തിരിയുന്നത്?

അല്ലാഹുവേ, ഞങ്ങളെ നീ യാതൊരു പരീക്ഷണങ്ങളുമില്ലാതെ നിന്റെ സാമീപ്യത്തിലേക്ക് എത്തിക്കണമേ, സാമീപ്യത്തോടൊപ്പം സ്നേഹവും കാരുണ്യവും നൽകണമേ. അല്ലാഹുവേ, ആപത്തുകൾ സഹിക്കാനുള്ള ശേഷിയില്ലാത്ത ദൂരത്തേക്കാൾ പരീക്ഷണങ്ങളില്ലാത്ത സാമീപ്യം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകണമേ. എന്നാൽ ആപത്തുകൾ സഹിച്ചേ മതിയാകൂ എന്നുണ്ടെങ്കിൽ, ആപത്തുകളുടെ അഗ്നിയെ തൊടാത്ത സാമീപ്യം ഞങ്ങൾക്ക് നൽകണമേ. ആപത്തുകളുടെ അഗ്നിയിൽ ഞങ്ങളെ അകപെടുത്തേണ്ടി വന്നാൽ, സമാമന്ദിൽ (Salamander) പക്ഷിയെപ്പോലെ ഞങ്ങളെ അതിൽ ആക്കണമേ. അത് തീയിൽ മുട്ടയിടുകയും അതിൽ വിരിയുകയും ചെയ്യുന്നു, തീ അതിനെ ഉപദ്രവിക്കുകയോ ദഹിപ്പിക്കുകയോ ഇല്ല. ഖലീലുല്ലാഹി ഇബ്രാഹിം നബി(അ) യുടെ അടുത്ത് തീയെ നീ തണുപ്പുള്ളതാക്കി മാറ്റിയതുപോലെ ഞങ്ങളുടെ ചുറ്റും നീ അത് തണുപ്പുള്ളതാക്കി മാറ്റേണമേ. ഞങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്ന സകല കാര്യങ്ങളിൽ നിന്നും നീ ഞങ്ങൾക്ക് മതിയായവനാകുകയും ചെയ്യേണമേ. നീ ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചതുപോലെ ഞങ്ങളെ പരിപാലിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ, ആമീൻ.
ഇബ്രാഹിം നബി (അ) വഴിയേ പോകുന്നതിന് മുൻപ് കൂട്ടുകാരനെയും, വിധിക്ക് മുൻപ് അയൽക്കാരനെയും, വിധിക്ക് മുൻപ് തൃപ്തിയെയും സ്വന്തമാക്കിയിരുന്നു. നിങ്ങളുടെ പിതാവായ ഇബ്രാഹിം നബി (അ) യുടെ മാതൃക നിങ്ങൾ പിന്തുടരുവിൻ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിലും പ്രവൃത്തികളിലും നിങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ അനുകരിക്കുവിൻ. പരീക്ഷണങ്ങളുടെ കടലിൽ നീന്താൻ കൽപ്പിക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ കാരുണ്യം കൊണ്ട് തുണയേകിയ അല്ലാഹു എത്ര പരിശുദ്ധൻ!
അവൻ അദ്ദേഹത്തിന് പിന്തുണ നൽകി. ശത്രുവിനെ ചുമക്കാനുള്ള ഭാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മേൽ ചുമത്തി, കുതിരയുടെ തലയോടൊപ്പമുള്ള ചുമടും അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി. ഉയർന്ന ഒരു സ്ഥാനത്തേക്ക് കയറാനുള്ള പ്രയാസം അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി, അവന്റെ പുറകിൽ കൈകൾ വെച്ചുകൊണ്ടുള്ള അവസ്ഥയും നൽകി. തന്റെ ഭക്ഷണത്തിനും ചെലവിനുമായി സൃഷ്ടികളെ സ്വന്തം ഭക്ഷണത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കാനുള്ള ചുമടും അല്ലാഹു അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി. ഇതെല്ലാം അവന്റെ ആന്തരികമായ രഹസ്യ കാരുണ്യമാണ്.

(എന്റെ കുട്ടിയേ!) അല്ലാഹുവിന്റെ വിധി നിന്റെ അടുക്കൽ വന്നെത്തുമ്പോൾ, അവനിൽ നിന്ന് ധാരാളം കാരുണ്യങ്ങൾ നീ കാണുന്നത് വരെ അവനോടൊപ്പം മൗനമായി വർത്തിക്കുക. ജാലീനൂസ് (Galen) എന്ന വിവേകിയുടെ കുട്ടിയുടെ കഥ നീ കേട്ടിട്ടില്ലേ? അവൻ എങ്ങനെയാണ് മിണ്ടാതിരുന്നതും, സംസാരിക്കാതിരുന്നതും, മറ്റുള്ളവർ അവനെ അവഗണിച്ചപ്പോഴും തന്റെ അരികിലുള്ള എല്ലാ അറിവുകളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ മൗനം പാലിച്ചതും? പ്രതാപവാനും മഹോന്നതനുമായ അല്ലാഹുവിന്റെ വിധി നിന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് വരാതിരിക്കാൻ വേണ്ടി, നിന്റെ അമിതമായ ബാലിശമായ സംസാരങ്ങളും അവനോടുള്ള തർക്കങ്ങളും എതിർപ്പുകളും കാരണം നീ മിണ്ടാതിരിക്കാതിരിക്കുകയും തന്നെത്തന്നെ അവഗണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് എങ്ങനെയെല്ലാമാണ്?
അല്ലാഹുവേ, വിധിയോട് പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള സൗഭാഗ്യവും തർക്കങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാനുള്ള മനസ്സും ഞങ്ങൾക്ക് നൽകേണമേ.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
ഞങ്ങളുടെ നാഥാ, ഞങ്ങൾക്ക് നീ ദുനിയാവിൽ നന്മ നൽകേണമേ, പരലോകത്തും നന്മ നൽകേണമേ. നരകശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യേണമേ. [അൽ-ബഖറ: 201]

തുടരും…