ആത്മീയ ഗുരു വേണ്ടതില്ലയോ?

Isn't a spiritual master needed?

മനുഷ്യൻ ലോകത്തെ അറിയാൻ അനേകം വഴികൾ തേടുന്നു. അജ്ഞാതമായതിനെ അറിയാനും അകലെയുള്ളതിനെ സമീപിക്കാനും സങ്കീർണമായതിനെ ലളിതമാക്കാനും അവൻ ഗുരുക്കന്മാരെ സ്വീകരിക്കുന്നു. എന്നാൽ സ്വന്തം ഉള്ളകത്തെ അറിയാനുള്ള യാത്രയിൽ മാത്രം തനിക്ക് ആരുടെയും സഹായം ആവശ്യമില്ലെന്ന് അവൻ ചിലപ്പോൾ ശഠിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ തേടുന്ന മനുഷ്യൻ സ്വന്തം മനസ്സിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾക്കു മുന്നിൽ അന്ധനാകുന്നു. മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ സൂക്ഷ്മമായി കണ്ടെത്തുന്നവന് സ്വന്തം അഹന്തയുടെ സൂക്ഷ്മവേരുകൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ പോകുന്നു.
ഇവിടെയാണ് ആത്മീയഗുരുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം പ്രസക്തമാകുന്നത്. അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള വഴി മനുഷ്യന് നേരിട്ട് തുറന്നുകിടക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു മനുഷ്യന്റെ മാർഗദർശനം എന്തിന്? പരിശുദ്ധ ഖുർആനും പ്രവാചകചര്യയും മുന്നിലുള്ളപ്പോൾ ഒരു ശൈഖിന്റെ സാന്നിധ്യം ആവശ്യമുണ്ടോ? ആത്മീയഗുരു എന്നത് മതപരമായ അനിവാര്യതയാണോ, അതോ ആത്മസംസ്കരണത്തിന്റെ വഴിയിൽ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഒരു സൽസാന്നിധ്യമോ?
ഈ ചോദ്യങ്ങളുടെ ഉത്തരം കണ്ടെത്താൻ ആദ്യം തിരിച്ചറിയേണ്ടത് രണ്ടുതരം യാത്രകളെക്കുറിച്ചാണ്. ഒന്ന് അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള ആരാധനയുടെയും പ്രാർഥനയുടെയും. മറ്റൊന്ന് സ്വന്തം നഫ്സിന്റെ സങ്കീർണതകളെ അതിജീവിച്ച് ആത്മീയമായ പക്വത കൈവരിക്കാനുള്ള യാത്ര. ഇവ രണ്ടും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടവയാണെങ്കിലും അവയുടെ സ്വഭാവം ഒന്നല്ല.

അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള വഴി ആരുടെയും സ്വകാര്യസ്വത്തല്ല

മനുഷ്യന്റെ ജീവനാഡിയെക്കാൾ അവനോട് അടുത്തവനാണ് അല്ലാഹു എന്ന് പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ഈ സാമീപ്യം സ്ഥലപരമായ അടുപ്പത്തിന്റെ അർഥത്തിൽ മാത്രം ഗ്രഹിക്കേണ്ടതല്ല. മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വവും ചിന്തകളും രഹസ്യങ്ങളും അവന്റെ സമഗ്രമായ അറിവിൽനിന്ന് മറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നില്ല എന്ന മഹത്തായ സത്യമാണ് ആ പ്രഖ്യാപനം ഉൾക്കൊള്ളുന്നത്.
അല്ലാഹുവിനെ വിളിക്കാൻ ഒരു മനുഷ്യന്റെയും അനുവാദം ആവശ്യമില്ല. അവനോട് പ്രാർഥിക്കാൻ ശുപാർശക്കാരനെ തേടേണ്ടതില്ല. പാപമോചനത്തിനും പശ്ചാത്താപത്തിനും ആരാധനയ്ക്കും ഇടയിൽ ഒരു മനുഷ്യനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കേണ്ടതുമില്ല. അടിമയും നാഥനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നേരിട്ടുള്ളതാണ്. ആത്മീയഗുരുവിന് ഈ ബന്ധത്തിൽ മധ്യസ്ഥന്റെ സ്ഥാനമില്ല.
എന്നാൽ ഈ സത്യം മറ്റൊരു ചോദ്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നില്ല. അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കാൻ മധ്യസ്ഥൻ ആവശ്യമില്ലെങ്കിൽ, ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ സ്വഭാവം സംസ്കരിക്കാൻ ഒരു സദുപദേശകൻ സഹായകമാകുമോ? തീർച്ചയായും. അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള വഴി എല്ലാവർക്കും തുറന്നതാണെങ്കിലും ആ വഴിയിൽ മനുഷ്യൻ നേരിടുന്ന പ്രതിബന്ധങ്ങൾ ഒരുപോലെയല്ല. അറിവില്ലായ്മയും അഹങ്കാരവും ആത്മവഞ്ചനയും ആസക്തികളും മനുഷ്യനെ പലവിധത്തിൽ വഴിതെറ്റിക്കുന്നു. അവയെ തിരിച്ചറിയാനും അതിജീവിക്കാനും അറിവും അനുഭവവുമുള്ള ഒരാളുടെ സഹായം പ്രയോജനപ്പെടാം.
വഴി തുറന്നുകിടക്കുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് യാത്ര എളുപ്പമാകണമെന്നില്ല. ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാണ് എന്നതുകൊണ്ട് യാത്രികന്റെ ദൗർബല്യങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നുമില്ല.

പ്രവാചകദൗത്യത്തിന്റെ ആത്മാവ് തസ്‌കിയത്താണ്

പ്രവാചകന്മാരുടെ നിയോഗം മനുഷ്യർക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെ സന്ദേശം എത്തിച്ചുകൊടുക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല. മനുഷ്യന്റെ ചിന്തയെയും സ്വഭാവത്തെയും ജീവിതത്തെയും സംസ്കരിക്കുക എന്നതും അതിന്റെ മൗലികമായ ലക്ഷ്യമായിരുന്നു. പരിശുദ്ധ ഖുർആൻ പ്രവാചകദൗത്യത്തെ വിവരിക്കുമ്പോൾ ആയാത്തുകൾ ഓതിക്കേൾപ്പിക്കൽ, മനുഷ്യരെ ശുദ്ധീകരിക്കൽ, വേദഗ്രന്ഥവും ജ്ഞാനവും പഠിപ്പിക്കൽ എന്നിവ ഒരുമിച്ചാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
സൂറത്തുൽ ജുമുഅഃയിലെ രണ്ടാം വചനം ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ സമഗ്രത വ്യക്തമാക്കുന്നു. അറിവ് പകർന്നുനൽകുന്നതും ആത്മാവിനെ സംസ്കരിക്കുന്നതും വേർപെടുത്താനാവാത്ത പ്രക്രിയകളാണ്. അറിവ് മനുഷ്യന് സത്യത്തിന്റെ ദിശ കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. തസ്‌കിയഃ ആ സത്യത്തിന് അനുസൃതമായി ജീവിക്കാൻ അവനെ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രവാചകൻ ഒരു സന്ദേശവാഹകൻ മാത്രമായിരുന്നില്ല; ആ സന്ദേശത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന മാതൃകയായിരുന്നു. അവിടുത്തെ സാന്നിധ്യത്തിൽ മനുഷ്യർ വിശ്വാസം പഠിച്ചു, സ്വഭാവം സംസ്കരിച്ചു, ജീവിതത്തെ പുതിയ മൂല്യബോധത്തോടെ പുനർനിർമിച്ചു. പ്രവാചകസഹവാസം അറിവിനെ അനുഭവമാക്കി, വിശ്വാസത്തെ സ്വഭാവമാക്കി, ആരാധനയെ ജീവിതചര്യയാക്കി.
പ്രവാചകത്വം അവസാനിച്ചതോടെ ദിവ്യബോധനത്തിന്റെ അധികാരവും അവസാനിച്ചു. ഒരു ആത്മീയഗുരുവിനും പ്രവാചകന്റെ സ്ഥാനമോ അധികാരമോ അവകാശപ്പെടാനാവില്ല. എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ആത്മസംസ്കരണത്തിന്റെ ആവശ്യകത അവസാനിച്ചിട്ടില്ല. പരിശുദ്ധ ഖുർആനും സുന്നത്തും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഉപദേശവും പരിശീലനവും സൽമാതൃകയും ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്. ഈ അർഥത്തിലാണ് ആത്മീയ മാർഗദർശനത്തെ മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.

അറിവിന്റെ അഹങ്കാരവും മൂസാ നബി(അ) യുടെ യാത്രയും

മൂസാ നബി(അ) യും ഖിദ്‌റ്(അ) ഉം തമ്മിലുള്ള സമാ​ഗമത്തെ കുറിച്ചുള്ള ഖുർആനിക വിവരണം അറിവിന്റെ പരിമിതികളെക്കുറിച്ചുള്ള അസാധാരണമായൊരു പാഠമാണ് മനുഷ്യകുലത്തിന് നൽകുന്നത്. അല്ലാഹുവിന്റെ മഹാനായ പ്രവാചകൻ തനിക്ക് ലഭിക്കാത്ത ഒരു പ്രത്യേക അറിവ് തേടി യാത്ര പുറപ്പെടുന്നു. ഖിദ്‌റ്(അ) ന്റെ സഹവാസത്തിൽ ചില അനുഭവങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. പ്രത്യക്ഷത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാത്ത സംഭവങ്ങൾക്കു പിന്നിലെ ജ്ഞാനം പിന്നീട് വെളിപ്പെടുന്നു.
ഈ സംഭവത്തിന്റെ കേന്ദ്രസന്ദേശം അറിവിന്റെ മുന്നിൽ മനുഷ്യൻ പുലർത്തേണ്ട വിനയമാണ്. ഒരാളുടെ അറിവ് അപരന്റെ അറിവിനെ ഉൾക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. മനുഷ്യന്റെ ബുദ്ധിക്ക് ഉടനടി ഗ്രഹിക്കാനാവാത്ത യാഥാർഥ്യങ്ങളുണ്ടാകാം. അതുകൊണ്ട് അറിവ് മനുഷ്യനെ അഹങ്കാരിയാക്കുകയല്ല, കൂടുതൽ വിനയമുള്ളവനാക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.
എന്നാൽ ഖിദ്‌റ്(അ) ന് അല്ലാഹു നൽകിയ പ്രത്യേക അറിവിനെ സാധാരണ ആത്മീയഗുരുക്കന്മാരുടെ അവകാശവാദങ്ങളുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കരുത്. ഈ സംഭവം എല്ലാവർക്കും ഒരു പ്രത്യേക ഗുരു നിർബന്ധമാണെന്നതിനുള്ള നേരിട്ടുള്ള തെളിവുമല്ല. അറിവിന്റെ പരിമിതികൾ തിരിച്ചറിയാനും വിനയത്തോടെ അറിവുള്ളവരിൽനിന്ന് പഠിക്കാനും മനുഷ്യൻ സന്നദ്ധനായിരിക്കണമെന്നതാണ് അതിന്റെ വിശാലമായ പാഠം.

മനുഷ്യൻ അറിയാത്തത് മാത്രമല്ല, അറിയുന്നു എന്നു കരുതുന്നതും അപകടകരമാണ്

ആത്മീയജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായ പ്രതിബന്ധം അജ്ഞതയല്ല; പലപ്പോഴും അജ്ഞതയെ അറിവായി തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നതാണ്. സ്വന്തം അഹങ്കാരത്തെ ആത്മാഭിമാനമായി കാണുക, അധികാരമോഹത്തെ സേവനതൽപരതയായി അവതരിപ്പിക്കുക, പ്രശസ്തിയോടുള്ള ആഗ്രഹത്തെ മതസേവനമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുക, അസൂയയെ ധാർമികരോഷമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കുക. നഫ്സിന്റെ ഈ തന്ത്രങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുക എളുപ്പമല്ല.
മനുഷ്യന് സ്വന്തം മുഖം കാണാൻ കണ്ണാടിയുടെ സഹായം വേണ്ടിവരുന്നതുപോലെ, സ്വന്തം സ്വഭാവത്തിന്റെ ചില അദൃശ്യവശങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ മറ്റൊരാളുടെ സത്യസന്ധമായ നിരീക്ഷണം ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം. കണ്ണാടി മുഖത്തെ മാറ്റുന്നില്ല; ഉള്ളതിനെ കാണിച്ചുതരുന്നു. അതുപോലെ യഥാർഥ ആത്മീയഗുരു ശിഷ്യന്റെ ആത്മാവിനെ തന്റെ ഇഷ്ടത്തിനനുസരിച്ച് രൂപപ്പെടുത്തുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. അവനിൽ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ദൗർബല്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും അവയെ അതിജീവിക്കാനും സഹായിക്കുകയാണ്.
നഫ്സിന്റെ ശുദ്ധീകരണം ഒരു പ്രസംഗം കേട്ടുതീർക്കാവുന്ന പ്രവൃത്തിയല്ല. അത് നിരന്തരമായ ആത്മപരിശോധനയും നിയന്ത്രണവും പശ്ചാത്താപവും പരിശീലനവും ആവശ്യപ്പെടുന്ന പ്രക്രിയയാണ്. ഈ യാത്രയിൽ അനുഭവസമ്പന്നനായ ഒരു മാർഗദർശിയുടെ സാന്നിധ്യം അനുഗ്രഹമായേക്കാം.

ഗുരു: ആത്മീയ അധികാരമല്ല, ആത്മീയ ഉത്തരവാദിത്വം

ഇവിടെയാണ് ആത്മീയഗുരുവിന്റെ യഥാർഥ അർഥം വ്യക്തമാകുന്നത്. ഗുരു അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള വാതിലിന്റെ കാവൽക്കാരനല്ല. ശിഷ്യന്റെ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഉടമയുമല്ല. ​ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകൾ ദൈവികവചനങ്ങളല്ല. അയാളുടെ വ്യക്തിത്വം വിമർശനാതീതവുമല്ല. മറിച്ച്, പരിശുദ്ധ ഖുർആനിന്റെയും സുന്നത്തിന്റെയും വെളിച്ചത്തിൽ മനുഷ്യനെ ആത്മസംസ്കരണത്തിലേക്ക് നയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്വമുള്ള വഴികാട്ടിയാണ്.
യഥാർഥ ഗുരു ശിഷ്യനെ തന്നിലേക്ക് ബന്ധിച്ചിടുകയില്ല; അല്ലാഹുവിലേക്ക് തിരിക്കുന്നു. സ്വന്തം മഹത്ത്വം സ്ഥാപിക്കാൻ ശിഷ്യന്റെ വിവേകത്തെ ഇല്ലാതാക്കുകയില്ല; മറിച്ച്, വിവേകത്തെ ഉണർത്തുന്നു. അന്ധമായ വിധേയത്വം ആവശ്യപ്പെടുകയില്ല; അറിവോടെയും ബോധ്യത്തോടെയും ജീവിക്കാൻ പ്രാപ്തനാക്കുന്നു.

ഗുരുവിന്റെ യഥാർഥ പരീക്ഷണം ശിഷ്യൻ എത്രത്തോളം തന്നെ പുകഴ്ത്തുന്നു എന്നതിലല്ല. ശിഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ എത്രത്തോളം വിനയവും സത്യസന്ധതയും നീതിബോധവും കാരുണ്യവും വളരുന്നു എന്നതിലാണ്. ശിഷ്യനെ സ്വന്തം വ്യക്തിപ്രഭാവത്തിന്റെ തടവുകാരനാക്കുന്നവൻ ആത്മീയവഴികാട്ടിയല്ല. ശിഷ്യനെ സ്വതന്ത്രമായ ധാർമികബോധത്തിലേക്കും അല്ലാഹുവിനോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നവനാണ് യഥാർഥ മാർഗദർശി.
അതുകൊണ്ട് ആത്മീയഗുരുവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ അതീവ ജാഗ്രത വേണം. പരിശുദ്ധ ഖുർആനിലും സുന്നത്തിലും ഉറച്ച അറിവ്, സ്വഭാവശുദ്ധി, വിനയം, ആത്മാർഥത, മനുഷ്യരോടുള്ള കാരുണ്യം, അധികാരമോഹത്തിൽനിന്നുള്ള അകലം എന്നിവയാണ് ഒരാളുടെ ആത്മീയനേതൃത്വത്തെ വിലയിരുത്തേണ്ട മാനദണ്ഡങ്ങൾ. അനുയായികളുടെ എണ്ണമോ അത്ഭുതകഥകളുടെ പ്രചാരമോ ജനപ്രീതിയോ ആത്മീയ ഔന്നത്യത്തിന്റെ തെളിവുകളല്ല.

ഗ്രന്ഥവും ഗുരുവും: വൈരുധ്യമല്ല, വ്യത്യസ്ത ധർമങ്ങൾ

പരിശുദ്ധ ഖുർആനും ഹദീസും ആത്മീയജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനപ്രമാണങ്ങളാണ്. അവയെ മറികടന്ന് മറ്റൊരു അധികാരവും സ്ഥാപിക്കാനാവില്ല. എന്നാൽ ഗ്രന്ഥം വായിക്കുന്നതും അതിന്റെ സന്ദേശം ജീവിതത്തിൽ സാക്ഷാത്കരിക്കുന്നതും ഒരേ കാര്യമല്ല.
ക്ഷമയുടെ മഹത്ത്വം അറിയുന്നതും ക്ഷമാശീലനാകുന്നതും തമ്മിൽ അകലമുണ്ട്. വിനയത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നതും അഹങ്കാരത്തെ അതിജീവിക്കുന്നതും രണ്ടാണ്. ആത്മനിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നതും ആസക്തികളുടെ അടിമത്തത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നതും രണ്ടാണ്. അറിവ് ഹൃദയത്തെയും സ്വഭാവത്തെയും ജീവിതത്തെയും പരിവർത്തിപ്പിക്കുമ്പോഴാണ് അതിന്റെ യഥാർഥ ഫലം പ്രകടമാകുന്നത്.
ഗ്രന്ഥം പ്രമാണമാണ്. ഗുരു അതിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ വഴികാട്ടുന്ന മനുഷ്യൻ മാത്രം. പ്രമാണത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് വ്യക്തിയെ പിന്തുടരുന്നത് അപകടകരമാണ്. അതുപോലെ, ആത്മസംസ്കരണത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെ അവഗണിച്ച് അറിവിന്റെ ബാഹ്യശേഖരത്തിൽ മാത്രം അഭിമാനിക്കുന്നതും അപൂർണതയാണ്.
ഒരു മഹത്തായ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ വായന മനുഷ്യനെ ഉണർത്താം. ഒരു സച്ചരിതന്റെ ജീവിതം അവനെ പ്രചോദിപ്പിക്കാം. ഒരു ആത്മീയഗുരുവിന്റെ ഉപദേശം അവന്റെ ആത്മവഞ്ചനകളെ തുറന്നുകാട്ടാം. ഇവയൊന്നും പരസ്പരവിരുദ്ധമല്ല. സത്യത്തിന്റെ പ്രമാണം ഒന്നായിരിക്കെ അതിലേക്ക് മനുഷ്യനെ നയിക്കുന്ന സഹായമാർഗങ്ങൾ പലതാകാം.

മഅ്‌രിഫത്ത്: അനുഭവത്തിന്റെ അവകാശവാദമല്ല, അസ്തിത്വത്തിന്റെ പരിവർത്തനം

മഅ്‌രിഫത്തിനെ ചില അസാധാരണ അനുഭവങ്ങളിലോ അത്ഭുതപ്രകടനങ്ങളിലോ ഒതുക്കുന്നത് അതിന്റെ അർഥത്തെ ചുരുക്കിക്കളയലാണ്. മറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ അറിയാമെന്ന അവകാശവാദമോ അസാധാരണ കഴിവുകളോ ആത്മീയ ഔന്നത്യത്തിന്റെ ആധികാരിക അടയാളങ്ങളല്ല. അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധം മനുഷ്യന്റെ അസ്തിത്വത്തെ എത്രത്തോളം പരിവർത്തിപ്പിച്ചു എന്നതാണ് പ്രസക്തം.
അല്ലാഹുവിനെ അറിയുന്നവനിൽ വിനയം വളരണം. ആരാധന വർധിക്കുന്നതിനൊപ്പം കാരുണ്യവും വർധിക്കണം. ദിക്റുല്ലാഹ് ആഴപ്പെടുന്നതിനൊപ്പം മനുഷ്യരോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്വബോധവും ശക്തിപ്പെടണം. സ്വന്തം ദൗർബല്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നവൻ മറ്റുള്ളവരെ നിന്ദിക്കുന്നതിൽ ആനന്ദിക്കുകയില്ല. അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യം തേടുന്നവൻ മനുഷ്യരോട് ക്രൂരത കാണിക്കുകയുമില്ല.

ആത്മീയത ജീവിതത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒളിച്ചോട്ടമല്ല. ജീവിതത്തിന്റെ ഓരോ മേഖലയിലും അല്ലാഹുവിനെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധത്തോടെ ഉത്തരവാദിത്വം നിർവഹിക്കാനുള്ള കരുത്താണ്. കുടുംബത്തോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിൽ, സാമൂഹികബന്ധങ്ങളിൽ, അധികാരപ്രയോഗത്തിൽ, അപരനോടുള്ള സമീപനത്തിൽ ആത്മീയതയുടെ അടയാളങ്ങൾ തെളിയണം.
ആത്മീയസാധനയുടെ ഫലം മനുഷ്യന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ അവകാശവാദങ്ങൾ പുനഃപരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഹൃദയത്തിൽ മഅ്‌രിഫത്തിന്റെ വെളിച്ചം നിറയുന്നു എന്നു പറയുന്നവന്റെ ജീവിതത്തിൽ അതിന്റെ പ്രകാശം കാണാനാകണം. ആ പ്രകാശം അഹങ്കാരത്തെ കുറയ്ക്കുകയും കാരുണ്യത്തെ വർധിപ്പിക്കുകയും സത്യസന്ധതയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും വേണം.

അവസാനവാക്ക്: വഴികാട്ടിയെക്കാൾ വലുതാണ് ലക്ഷ്യം

ആത്മീയഗുരു വേണമോ വേണ്ടയോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് നൽകാവുന്ന വിവേകപൂർവമായ ഉത്തരം ഇതാണ്: അല്ലാഹുവിലേക്കുള്ള ആരാധനയ്ക്കും പ്രാർഥനയ്ക്കും ഒരു ഗുരുവും മധ്യസ്ഥനല്ല. ആത്മീയഗുരുവില്ലാതെ ഒരാൾക്ക് അല്ലാഹുവിനെ ആരാധിക്കാനും അവന്റെ പ്രീതി തേടാനും സാധിക്കും. എന്നാൽ ആത്മസംസ്കരണത്തിന്റെ ദുഷ്കരമായ വഴിയിൽ അറിവും അനുഭവവും സ്വഭാവശുദ്ധിയുമുള്ള ഒരാളുടെ മാർഗനിർദേശം വലിയ സഹായമായേക്കാം. അത് ആത്മീയജീവിതത്തിന്റെ നിർബന്ധിത വ്യവസ്ഥയല്ല; ശരിയായ സാഹചര്യത്തിൽ വിലപ്പെട്ടൊരു അനുഗ്രഹമാണ്.

ഗുരുവിനെ ആദരിക്കുന്നത് വ്യക്തിപൂജയല്ല. ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശം സ്വീകരിക്കുന്നത് വിവേകം അടിയറവയ്ക്കലുമല്ല. എന്നാൽ ഗുരുവിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തെ പ്രമാണങ്ങൾക്കു മുകളിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നതും അയാളുടെ വാക്കുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യാനാവാത്ത അധികാരമായി കാണുന്നതും ആത്മീയതയുടെ പേരിൽ വളരുന്ന അപകടകരമായ പ്രവണതകളാണ്.
ആത്മീയഗുരു ലക്ഷ്യമല്ല, വഴിയിലെ വെളിച്ചമാണ്. വഴിയുടെ ഉടമയല്ല, യാത്രയിലെ സഹായിയാണ്. ശിഷ്യന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്വന്തം സിംഹാസനം പണിയേണ്ടവനല്ല; അവിടെ അല്ലാഹുവിനോടുള്ള സ്നേഹവും ഭയഭക്തിയും ഉത്തരവാദിത്വബോധവും വളരാൻ സഹായിക്കേണ്ടവനാണ്.

അവസാനം മനുഷ്യൻ സ്വയം ചോദിക്കേണ്ടത് ഒരു ചോദ്യമാണ്: എന്റെ ആത്മീയജീവിതം എന്നെ കൂടുതൽ വിനയമുള്ളവനാക്കിയോ? എന്റെ അറിവ് എന്നെ കൂടുതൽ കാരുണ്യവാനാക്കിയോ? എന്റെ ആരാധന എന്റെ സ്വഭാവത്തെ സംസ്കരിച്ചോ? എന്റെ ദിക്റുല്ലാഹ് മനുഷ്യരോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തിൽ പ്രതിഫലിച്ചോ?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങളിലാണ് ആത്മീയയാത്രയുടെ സത്യസന്ധത വെളിപ്പെടുന്നത്.
അല്ലാഹുവാണ് ലക്ഷ്യം. പരിശുദ്ധ ഖുർആനും സുന്നത്തുമാണ് പ്രമാണം. സൽമാതൃകകൾ വഴിയിലെ വെളിച്ചമാണ്. ആത്മസംസ്കരണമാണ് യാത്ര. മഅ്‌രിഫത്ത് അതിന്റെ ഹൃദയസാക്ഷാത്കാരവും.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Please Don't try to copy