വംശീയ ദേശീയതയും ഇന്ത്യൻ ഭൂരിപക്ഷവാദവും: ബിൽ​ഗ്രാമിയുടെ വിചാരങ്ങൾ

സൈനുദ്ദീൻ മന്ദലാംകുന്ന്.

രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വചിന്താരംഗത്ത്, പ്രത്യേകിച്ചും ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പാശ്ചാത്യ ഉദാരമതേതരത്വത്തിന്റെ (Western Liberal Secularism) പരമ്പരാഗത ചട്ടക്കൂടുകളെ വിചാരണ ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് അഖീൽ ബിൽ​ഗ്രാമി തന്റെ മൗലികമായ മതേതരത്വ സിദ്ധാന്തം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മതേതരത്വം എന്നത് ആകാശത്ത് നിന്ന് വീണുകിട്ടിയ സാർവത്രിക യുക്തിയല്ലെന്നും, മറിച്ച് പ്രത്യേക ചരിത്ര പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ ഉരിത്തിരിയുന്നതും വൈരുധ്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ ഒരു ഉപകരണാത്മക രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വമാണെന്നും ബിൽഗ്രാമി സ്ഥാപിക്കുന്നു. സമകാലിക ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ വേരൂന്നുന്ന ഭൂരിപക്ഷവാദ വർഗീയ രാഷ്ട്രീയത്തെയും, അത് ജനാധിപത്യ-ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഏൽപ്പിക്കുന്ന മാരകമായ ക്ഷതങ്ങളെയും സൂക്ഷ്മമായി അപഗ്രഥിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വചിന്തയിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്.

രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വചിന്താരംഗത്ത്, പ്രത്യേകിച്ചും ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, പാശ്ചാത്യ ഉദാരമതേതരത്വത്തിന്റെ (Western Liberal Secularism) പരമ്പരാഗത ചട്ടക്കൂടുകളെ വിചാരണ ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് അഖീൽ ബിൽ​ഗ്രാമി തന്റെ മൗലികമായ മതേതരത്വ സിദ്ധാന്തം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. മതേതരത്വം എന്നത് ആകാശത്ത് നിന്ന് വീണുകിട്ടിയ സാർവത്രിക യുക്തിയല്ലെന്നും, മറിച്ച് പ്രത്യേക ചരിത്ര പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ ഉരിത്തിരിയുന്നതും വൈരുധ്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ ഒരു ഉപകരണാത്മക രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വമാണെന്നും ബിൽഗ്രാമി സ്ഥാപിക്കുന്നു. സമകാലിക ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ വേരൂന്നുന്ന ഭൂരിപക്ഷവാദ വർഗീയ രാഷ്ട്രീയത്തെയും, അത് ജനാധിപത്യ-ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഏൽപ്പിക്കുന്ന മാരകമായ ക്ഷതങ്ങളെയും സൂക്ഷ്മമായി അപഗ്രഥിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വചിന്തയിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്.

മതേതരത്വത്തിന്റെ തത്ത്വചിന്താപരമായ പുനർനിർവ്വചനം: പദവിന്യാസങ്ങളും ലക്സിക്കൽ മുൻഗണനയും

മതേതരത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിശകലനങ്ങളിൽ ബിൽഗ്രാമി പ്രാഥമികമായി ചെയ്യുന്നത് ‘മതേതരം’ (Secular), ‘മതേതരവൽക്കരണം’ (Secularization), ‘മതേതരത്വം’ (Secularism) എന്നീ മൂന്ന് സങ്കൽപ്പങ്ങളെ പരസ്പരം വേർതിരിക്കുകയാണ്. ‘മതേതരം’ എന്നത് ലൗകികവും മത സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും അപ്പുറത്തുള്ളതുമായ കാര്യങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ‘മതേതരവൽക്കരണം’ എന്നത് സമൂഹത്തിൽ മതവിശ്വാസങ്ങളുടെയും ആചാരങ്ങളുടെയും സ്വാധീനം സ്വമേധയാ കുറഞ്ഞുവരുന്ന സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക പ്രക്രിയയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ‘മതേതരത്വം’ എന്നത് ഭരണകൂടവും പൗരന്മാരും മതവുമായി ഏതുവിധത്തിൽ ഇടനിലനിൽക്കണം എന്ന് നിശ്ചയിക്കുന്ന കൃത്യമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വമാണ് (Political doctrine). ഈ വേർതിരിവിലൂടെ, വ്യക്തിജീവിതത്തിൽ മതവിശ്വാസിയായിരിക്കുകയും എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയ തലത്തിൽ മതേതര ഭരണകൂടത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു നിലപാട് തികച്ചും യുക്തിസഹമാണെന്ന് ബിൽഗ്രാമി സമർത്ഥിക്കുന്നു.

മതേതരത്വത്തെ മൂന്ന് അടിസ്ഥാനപരമായ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധതകളുടെ (Commitments) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ബിൽഗ്രാമി നിർവ്വചിക്കുന്നത്. ഒന്നാമതായി, പൗരന്മാർക്ക് മതവിശ്വാസത്തിനും ആചാരങ്ങൾക്കുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പുവരുത്തുക. രണ്ടാമതായി, അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം, പൗരസമത്വം, ലിംഗനീതി തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളോട് പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരായിരിക്കുക. മൂന്നാമതായി, മതപരമായ ആചാരങ്ങളും അടിസ്ഥാന ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളും തമ്മിൽ പരസ്പരം സംഘർഷത്തിലാകുമ്പോൾ ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങൾക്ക് പ്രാഥമികത്വം നൽകുന്ന ഉന്നതതല പ്രതിജ്ഞാബദ്ധത അഥവാ ‘ലക്സിക്കൽ മുൻഗണന’ (Lexical Priority – S) നടപ്പിലാക്കുക എന്നതാണ്.
മതേതരത്വം സ്വയം ഒരു ആത്യന്തിക നന്മയോ (Intrinsic Good) ദൈവനിഷേധം പോലെ യുക്തിവാദത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒന്നോ അല്ല; മറിച്ച് സാമൂഹിക തിന്മകളെ തടയാനും സമാധാനം ഉറപ്പാക്കാനുമുള്ള ഒരു ഉപകരണാത്മക നന്മ (Instrumental Good) മാത്രമാണ്. ചാൾസ് ടെയ്ലറെ (Charles Taylor) പോലുള്ള പാശ്ചാത്യ ചിന്തകർ മതേതരത്വത്തെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ മതസൗഹാർദ്ദപരമായ നിഷ്പക്ഷതയായി അമിതമായി ലളിതവൽക്കരിക്കുന്നതിനെ ബിൽഗ്രാമി വിമർശിക്കുന്നു. ടെയ്ലറുടെ നിർവ്വചനം സ്വീകരിച്ചാൽ അതാതുർക്കിനെയും റിച്ചാർഡ് ഡോക്കിൻസിനെയും പോലുള്ള ചിന്തകരെ മതേതരത്വത്തിന് പുറത്ത് നിർത്തേണ്ടി വരുമെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന ബിൽഗ്രാമി, മതേതരത്വത്തിന്റെ കാതൽ എന്നത് വിഭജിത സമൂഹങ്ങളിൽ നീതി ഉറപ്പാക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ക്രമീകരണമാണെന്ന് അടിവരയിടുന്നു.

‘ആന്തരിക കാരണങ്ങളുടെ’ സിദ്ധാന്തവും സംവാദാത്മക മതേതരത്വവും

മതേതരത്വം ഒരു സമൂഹത്തിൽ എങ്ങിനെ സ്വീകരിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് തത്ത്വചിന്തകനായ ബെർണാർഡ് വില്ല്യംസിന്റെ (Bernard Williams) ചിന്തകളെ അവലംബിച്ച് ബിൽഗ്രാമി രൂപപ്പെടുത്തിയ സിദ്ധാന്തമാണ് ‘ആന്തരിക കാരണങ്ങളുടെ’ (Internal Reasons) വിശകലനം. പാശ്ചാത്യ ഉദാരതത്ത്വചിന്തകർ വാദിക്കുന്നത് പോലെ, എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമായ ‘ബാഹ്യ കാരണങ്ങളിലൂടെയോ’ (External Reasons) സാർവത്രിക യുക്തിവാദത്തിലൂടെയോ (Universal Rationality) മതേതരത്വത്തെ സമർത്ഥിക്കാൻ സാധിക്കില്ല. ബാഹ്യ യുക്തികൾ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നത് മതസമുദായങ്ങളിൽ അന്യവൽക്കരണവും പ്രതിരോധവും മാത്രമാണ് സൃഷ്ടിക്കുക.

മതേതരത്വത്തിന് ഒരു സമൂഹത്തിൽ സാർവത്രികമായ സ്വീകാര്യത ലഭിക്കണമെങ്കിൽ, അത് ആ സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുടെ സാംസ്കാരികവും ആശയപരവുമായ ഉള്ളടക്കങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ‘ആന്തരിക കാരണങ്ങളാൽ’ ബോധ്യപ്പെടുത്തപ്പെടണം. ഓരോ സമൂഹത്തിനും അതിന്റേതായ മാനസിക-മൂല്യ വ്യവസ്ഥകളുണ്ട്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ബിൽഗ്രാമി ‘സംവാദാത്മക മതേതരത്വം’ (Negotiated and Emergent Secularism) എന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത്. മുകളിൽ നിന്ന് ഭരണകൂടം ജനങ്ങളുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്ന ഒന്നാകാതെ, ചരിത്രപരമായി പരസ്പരം പോരടിക്കുന്ന അല്ലെങ്കിൽ വിയോജിക്കുന്ന സമുദായങ്ങൾ തമ്മിൽ നടത്തുന്ന ജനാധിപത്യപരമായ സംവാദങ്ങളിലൂടെയും വിട്ടുവീഴ്ചകളിലൂടെയും സ്വമേധയാ രൂപപ്പെട്ടുവരുന്ന ഒന്നാകണം മതേതരത്വം. ഭരണകൂടം സമുദായങ്ങളുടെ ആന്തരിക ഭാഷയും (Conceptual Vernacular) പാരമ്പര്യങ്ങളും മനസ്സിലാക്കി അവരോട് സംവദിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ സുസ്ഥിരമായ മതേതര മൂല്യങ്ങൾ ഉയർന്നുവരികയുള്ളൂ.

മനുഷ്യന്റെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തെയും മതത്തെയും ബിൽഗ്രാമി രണ്ട് വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിൽ വേർതിരിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. ഗാന്ധിയൻ ആലോചനകളെയും അപകോളനീകരണ തത്ത്വചിന്തയെയും പിൻപറ്റി അദ്ദേഹം മതത്തെ ‘വിശ്വാസമെന്ന നിലയിലുള്ള മതം’ (Religion-as-faith), ‘ആശയസംഹിതയെന്ന നിലയിലുള്ള മതം’ (Religion-as-ideology) എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കുന്നു.
വിശ്വാസമെന്ന നിലയിലുള്ള മതം (Religion-as-faith) അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്; ജനങ്ങളുടെ അനുദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായ, നിശ്ചിത ആകൃതിയില്ലാത്തതും, പ്രാദേശിക സംസ്കാരങ്ങളോട് ഇഴചേർന്നുനിൽക്കുന്നതുമായ ജീവിതരീതിയാണിത്. ഇത് ബഹുസ്വരതയെയും പ്രാദേശിക വ്യതിയാനങ്ങളെയും തികച്ചും സ്വാഭാവികമായി ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ആശയസംഹിതയെന്ന നിലയിലുള്ള മതം (Religion-as-ideology): രാഷ്ട്രീയമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സമുദായങ്ങളെ ഏകീകരിക്കാനും, അധികാര നിർമ്മിതിക്കുമായി മതത്തെ പ്രമാണബദ്ധവും കർക്കശവുമായ ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്രമാക്കി മാറ്റുന്ന ആധുനിക രീതിയാണിത്.

സാംസ്കാരിക സ്വത്വവും ബഹുസ്വരതയുടെ രാഷ്ട്രീയ രൂപങ്ങളും

മനുഷ്യന്റെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തെയും മതത്തെയും ബിൽഗ്രാമി രണ്ട് വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിൽ വേർതിരിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. ഗാന്ധിയൻ ആലോചനകളെയും അപകോളനീകരണ തത്ത്വചിന്തയെയും പിൻപറ്റി അദ്ദേഹം മതത്തെ ‘വിശ്വാസമെന്ന നിലയിലുള്ള മതം’ (Religion-as-faith), ‘ആശയസംഹിതയെന്ന നിലയിലുള്ള മതം’ (Religion-as-ideology) എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കുന്നു.
വിശ്വാസമെന്ന നിലയിലുള്ള മതം (Religion-as-faith) അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്; ജനങ്ങളുടെ അനുദിന ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായ, നിശ്ചിത ആകൃതിയില്ലാത്തതും, പ്രാദേശിക സംസ്കാരങ്ങളോട് ഇഴചേർന്നുനിൽക്കുന്നതുമായ ജീവിതരീതിയാണിത്. ഇത് ബഹുസ്വരതയെയും പ്രാദേശിക വ്യതിയാനങ്ങളെയും തികച്ചും സ്വാഭാവികമായി ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ആശയസംഹിതയെന്ന നിലയിലുള്ള മതം (Religion-as-ideology): രാഷ്ട്രീയമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സമുദായങ്ങളെ ഏകീകരിക്കാനും, അധികാര നിർമ്മിതിക്കുമായി മതത്തെ പ്രമാണബദ്ധവും കർക്കശവുമായ ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്രമാക്കി മാറ്റുന്ന ആധുനിക രീതിയാണിത്.

ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിൽ ദീർഘകാലം നിലനിന്നിരുന്നത് ‘അബോധപൂർവ്വമായ ബഹുസ്വരത’ (Unconscious Pluralism) ആയിരുന്നുവെന്ന് ബിൽഗ്രാമി നിരീക്ഷിക്കുന്നു. നിയമങ്ങളോ ഭരണഘടനാ തത്ത്വങ്ങളോ ഓർമ്മപ്പെടുത്താതെ തന്നെ വ്യത്യസ്ത മതസ്ഥർ ഒരേ ആത്മീയ കേന്ദ്രങ്ങളിലും ദർഗകളിലും ഒത്തുകൂടുകയും പ്രാർത്ഥന നടത്തുകയും ഒന്നിച്ചു ജീവിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്ന ഒരു പാരമ്പര്യമായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ പ്രക്രിയകൾ ഈ അബോധപൂർവ്വമായ സഹവർത്തിത്വത്തെ തകർക്കുകയും, മതത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രമായി രൂപാന്തരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.

അഖീൽ ബിൽഗ്രാമിയുടെ മതേതരത്വ സങ്കൽപ്പങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശകലനത്തിൽ, തദ്ദേശീയവും ഗാന്ധിയനുമായ ബഹുസ്വരതയും ആധുനിക ഭൂരിപക്ഷവാദ ദേശീയതയും തമ്മിലുള്ള മൗലികമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ പ്രകടമാകുന്നുണ്ട്. തദ്ദേശീയമായ അഥവാ ഗാന്ധിയൻ ബഹുസ്വരത എന്നത് അബോധപൂർവ്വവും സാംസ്കാരികവുമായ സഹവർത്തിത്വത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായി നിലകൊള്ളുന്ന ഒന്നാണ്. അതിൽ വ്യതിയാനങ്ങളെയും വ്യത്യാസങ്ങളെയും വൈവിദ്ധ്യങ്ങളെയും അനായാസം ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള വിശാലതയുണ്ട്. കൂടാതെ, ഇത്തരം ബഹുസ്വരതയിൽ ശത്രു സങ്കൽപ്പം തീരെയില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, സ്വാഭാവികമായ സമന്വയമാണ് ഇതിന്റെ പ്രദാന ഘടകമായി മാറുന്നത്. ആത്മീയവും സാമൂഹികവുമായ നീതിയും സമാധാനവുമാണ് ഈ കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ മറുവശത്ത്, ആധുനിക ഭൂരിപക്ഷവാദ ദേശീയത പ്രകടമാക്കുന്നത് യൂറോപ്യൻ വംശീയ മാതൃകയിലുള്ള ഒരു ഏകീകൃത രാഷ്ട്രീയത്തെയാണ്. വൈവിധ്യങ്ങളെ ഒരു ഭീഷണിയായി മാത്രം കാണുന്ന ഈ സമീപനം, എല്ലാവരുടെയും മേൽ ഏകീകരണം അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ആന്തരികമായ സമന്വയത്തിനായി ഒരു ‘ബാഹ്യ/ആന്തരിക ശത്രുവിനെ’ സൃഷ്ടിക്കുകയെന്നത് ഇതിന്റെ രീതിശാസ്ത്രമാണ്. ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളെ കീഴടക്കിക്കൊണ്ടുള്ള അധിനിവേശമാണ് ഇത്തരം ഭൂരിപക്ഷവാദ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യമായി മാറുന്നത്.

അഖീൽ ബിൽഗ്രാമിയുടെ മതേതരത്വ സങ്കൽപ്പങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശകലനത്തിൽ, തദ്ദേശീയവും ഗാന്ധിയനുമായ ബഹുസ്വരതയും ആധുനിക ഭൂരിപക്ഷവാദ ദേശീയതയും തമ്മിലുള്ള മൗലികമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ പ്രകടമാകുന്നുണ്ട്. തദ്ദേശീയമായ അഥവാ ഗാന്ധിയൻ ബഹുസ്വരത എന്നത് അബോധപൂർവ്വവും സാംസ്കാരികവുമായ സഹവർത്തിത്വത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായി നിലകൊള്ളുന്ന ഒന്നാണ്. അതിൽ വ്യതിയാനങ്ങളെയും വ്യത്യാസങ്ങളെയും വൈവിദ്ധ്യങ്ങളെയും അനായാസം ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള വിശാലതയുണ്ട്. കൂടാതെ, ഇത്തരം ബഹുസ്വരതയിൽ ശത്രു സങ്കൽപ്പം തീരെയില്ല എന്ന് മാത്രമല്ല, സ്വാഭാവികമായ സമന്വയമാണ് ഇതിന്റെ പ്രദാന ഘടകമായി മാറുന്നത്. ആത്മീയവും സാമൂഹികവുമായ നീതിയും സമാധാനവുമാണ് ഈ കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ മറുവശത്ത്, ആധുനിക ഭൂരിപക്ഷവാദ ദേശീയത പ്രകടമാക്കുന്നത് യൂറോപ്യൻ വംശീയ മാതൃകയിലുള്ള ഒരു ഏകീകൃത രാഷ്ട്രീയത്തെയാണ്. വൈവിധ്യങ്ങളെ ഒരു ഭീഷണിയായി മാത്രം കാണുന്ന ഈ സമീപനം, എല്ലാവരുടെയും മേൽ ഏകീകരണം അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ആന്തരികമായ സമന്വയത്തിനായി ഒരു ‘ബാഹ്യ/ആന്തരിക ശത്രുവിനെ’ സൃഷ്ടിക്കുകയെന്നത് ഇതിന്റെ രീതിശാസ്ത്രമാണ്. ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനങ്ങളെ കീഴടക്കിക്കൊണ്ടുള്ള അധിനിവേശമാണ് ഇത്തരം ഭൂരിപക്ഷവാദ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അന്തിമ ലക്ഷ്യമായി മാറുന്നത്.

സമകാലിക ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ വർഗീയ ധ്രുവീകരണവും ഭൂരിപക്ഷവാദവും

സമകാലിക ഇന്ത്യയിൽ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചുവരുന്ന ഹിന്ദുത്വ ഭൂരിപക്ഷവാദത്തെ (Majoritarianism) വിചാരണ ചെയ്യുമ്പോൾ, ബിൽഗ്രാമി അതിന്റെ അങ്ങേയറ്റം ആധുനികവും വിനാശകരവുമായ രാഷ്ട്രീയ വശങ്ങളെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു. ഹിന്ദുത്വ എന്നത് ഒരു മതപരമായ പ്രസ്ഥാനമല്ല, മറിച്ച് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പാശ്ചാത്യ-യൂറോപ്യൻ വംശീയ ദേശീയതയുടെ വ്യാജമായ അനുകരണമാണ് (Mimicking Europe).

പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ദേശീയത രൂപപ്പെട്ടത് സമുദായത്തിനുള്ളിൽ തന്നെയുള്ള ഒരു വിഭാഗത്തെ ‘ശത്രുവാക്കി’ (Internal Enemy) മാറ്റിക്കൊണ്ടാണ്. അതുപോലെ, ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയം ഇന്ത്യയിലെ ബഹുസ്വര സംസ്കാരത്തെ തകർക്കാൻ മുസ്ലീം വിഭാഗത്തെ ഒരു ആന്തരിക ശത്രുവായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഹിന്ദു സമൂഹം ആന്തരികമായി ജാതി പരമായും പ്രാദേശികമായും രൂക്ഷമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട ഒന്നാണ്. ജാതി വൈരുധ്യങ്ങൾ ഉരിത്തിരിയുമ്പോഴെല്ലാം (പ്രത്യേകിച്ച് അടിയന്തരാവസ്ഥയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള കാലഘട്ടത്തിലും മണ്ഡൽ കമ്മീഷൻ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് ശേഷവും) ഉയർന്ന ജാതിക്കാരുടെ അധികാര ഘടന തകരാതിരിക്കാൻ, ഹിന്ദുക്കളെ മുഴുവൻ ഒറ്റക്കെട്ടാക്കാൻ ഒരു പൊതു ശത്രു ആവശ്യമായി വന്നു. ഈ രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യമാണ് ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ ഉപദ്രവിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിന് വഴിവെച്ചത്.
ഈ ഭൂരിപക്ഷവാദ പ്രക്രിയ ഇന്ത്യയെ പാക്കിസ്ഥാനിന്റെയോ ഫാസിസ്റ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെയോ മാതൃകയിലേക്ക് തള്ളിയിടുകയാണെന്ന് ബിൽഗ്രാമി നിരീക്ഷിക്കുന്നു. മഹാത്മാഗാന്ധി ഇന്ത്യ എന്ന രാജ്യത്തിന്റെ നിർമ്മിതിയിൽ ഏത് സാംസ്കാരിക ദുരന്തത്തെയാണോ ഒഴിവാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചത്, ആ ദുരന്തത്തിലേക്കാണ് ഇന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയം രാജ്യത്തെ കൊണ്ടുപോകുന്നത്.

ജനാധിപത്യത്തിന്റെയും മതേതരത്വത്തിന്റെയും തകർച്ചയും അവകാശ പോരാട്ടങ്ങളും

സമകാലിക വർഗീയ രാഷ്ട്രീയം ഇന്ത്യയിലെ ഭരണഘടനാപരമായ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറകളെത്തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുകയാണ്. ഭൂരിപക്ഷവാദം പൗരന്മാരുടെ പരമാധികാരത്തെയും (Popular Sovereignty) വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ഇല്ലാതാക്കുന്നു. സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ, സർവ്വകലാശാലകൾ, ന്യായാധിപസഭ എന്നിവയെ തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയും, വിയോജിപ്പുകളെ രാജ്യദ്രോഹമായി ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രവണത വർദ്ധിച്ചുവരുന്നു. ആധുനിക ഭരണകൂടം പൗരന്മാരെ ‘ജനസംഖ്യ’യായും (Populations), ജീവിക്കാനുള്ള വിജ്ഞാനങ്ങളെ ഭരിക്കാനുള്ള ‘വിദഗ്ദ്ധോപദേശങ്ങൾ’ ആയും തരംതാഴ്ത്തുന്ന പ്രക്രിയയെ ബിൽഗ്രാമി രൂക്ഷമായി വിചാരണ ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ, ഈ ഇരുണ്ട രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷത്തിലും പ്രതിരോധത്തിന്റെ പുതിയ ജനാധിപത്യ വെളിച്ചങ്ങൾ ഉയർന്നുവരുന്നുണ്ടെന്ന് ബിൽഗ്രാമി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമത്തിനെതിരെ (Anti-CAA) ഇന്ത്യയിലുടനീളം, പ്രത്യേകിച്ച് ശഹീൻ ബാഗിൽ ഉയർന്നുവന്ന ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ അദ്ദേഹം ഇതിന് ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വിഭജനത്തിന്റെ അപകർഷതാബോധവും കുറ്റബോധവും അഴിച്ചുവെച്ച്, ഭരണഘടനയുടെ മുഖവുര ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ പൗരത്വവും അവകാശങ്ങളും പ്രഖ്യാപിച്ച പ്രക്ഷോഭകർ, ഇന്ത്യൻ മതേതരത്വത്തെ തെരുവുകളിൽ പുനർജനിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. മതേതരത്വം എന്നത് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ദയവിൽ കിട്ടുന്ന ഒന്നല്ല, മറിച്ച് പൗരന്മാരുടെ ജനാധിപത്യപരമായ പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കേണ്ട ഒന്നാണെന്ന വലിയ പാഠമാണ് ഈ പ്രതിരോധങ്ങൾ നൽകുന്നത്.

ഉപസംഹാരം

അഖിൽ ബിൽഗ്രാമിയുടെ മതേതരത്വ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ കേവലം അക്കാദമിക ആലോചനകൾ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾക്കുള്ള മൗലികമായ പരിഹാരമാർഗ്ഗങ്ങൾ കൂടിയാണ്. അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മതേതരത്വ സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് പകരം, സമുദായങ്ങളുടെ ആന്തരിക ബോധ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ‘സംവാദാത്മക മതേതരത്വം’ പ്രായോഗികമാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. യൂറോപ്യൻ വംശീയ ദേശീയതയെ അനുകരിച്ച് ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഭൂരിപക്ഷവാദ ധ്രുവീകരണത്തെ മറികടക്കാൻ, ഇന്ത്യയുടെ ബഹുസ്വര പാരമ്പര്യങ്ങളെയും ഭരണഘടനാ മൂല്യങ്ങളെയും കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പുതിയൊരു രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരം രൂപപ്പെടേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ബിൽഗ്രാമിയുടെ ചിന്തകൾ അടിവരയിടുന്നു.

തുടരും…